Op 9 maart 1957 werd het Tempeltje van Barger-Oosterveld ontdekt in Barger-Oosterveld, ten noorden van de Splitting en ten oosten van de Sint Gerardusstraat. De vondst zorgde voor een verkenning door professor A.E. van Giffen en archeoloog H.T. Waterbolk. Twee dagen later, 1 maart, werd de constructie opgegraven en vastgelegd. De vondst is in maart van 2017 dus iets meer dan 60 jaar boven de grond. Tijd dus om hier kort bij stil te staan.

Figuur 1. Het Tempeltje van Barger-Oosterveld bij het Hunebedcentrum.

De vondst in Barger Oosterveld

In het veen bij de plaats Barger-Oosterveld is in 1957 het tempeltje van Barger-Oosterveld gevonden, vlakbij een veenweg. De tempel was een houten constructie van twee bij twee meter met daaromheen een cirkel van zwerfkeien met een diameter van vier meter. Onderzoek heeft aangetoond dat de tempel twee meter hoog moet zijn geweest. De houten constructie bestaat uit 8 palen geplaatst op brede eikenhouten planken met daar bovenop vier balken. Deze balken hebben een uiteinde in de vorm van koeienhoorns. Binnen de acht palen hebben vier boomstammen gestaan met daarop waarschijnlijk een plank. Deze plank zou zijn gebruikt om offers te brengen.

Figuur 2. Tempel van Barger-Oosterveld

Functie

Door de zwerfkeien en speciale hoornvormige uiteinden wordt aan de tempel een rituele functie gegeven. Maar zoals met veel vondsten uit de prehistorie blijft de daadwerkelijke functie ervan niet zeker. Onderzoekers denken aan een plaats van verering, maar sommigen denken ook dat het als dodenhuisje kan hebben gefungeerd. Dat het gebouw een rol heeft gespeeld bij rituelen lijkt duidelijk, ondanks het feit dat er geen andere vondsten zijn aangetroffen.
Opvallend is dat het tempeltje uiteindelijk opzettelijk is vernield. Dit geeft aan hoe bijzonder dit tempeltje is geweest.

Figuur 3. De hoornvormige uiteinden van het tempeltje verbeeld in een hedendaagse versie van metaal.

Datering

Onderzoek naar jaarringen wijzen erop dat de tempel tussen 1478-1470 v.Chr. is opgericht en dit valt in de midden bronstijd. De tempeltje wordt gekoppeld aan de Elpcultuur.

Jaarringenklein

Nu bewonderen?

In 2013 is er een metalen versie van het tempeltje teruggeplaatst in Barger-Oosterveld. De echte vondst is te bewonderen in het Drents Museum en een prachtige houten replica is te vinden bij het Hunebedcentrum. Deze laatste replica betreft een compleet in eer herstelde versie, dus met stenen krans, bij een veentje met veenweg.

Figuur 4. De replica van Barger-Oosterveld.

Meer weten over de bronstijd?

Meer informatie over de bronstijd is te vinden in het artikel van Eva Hopman: http://www.hunebednieuwscafe.nl/2017/03/bronstijd-van-nederland-in-het-kort/, hier wordt ook kort stil gestaan bij dit bijzondere tempeltje.

Bronnen

W.A.B. van der Sanden, ‘Het tempeltje van Barger-Oosterveld’, NDV 117 (2000).
Bergen C., Niekus, M.J.L.Th., Vilsteren van, V.T. (2002). Schatten uit het Veen. Zwolle: Waanders

Door Sabine van Wijk en Nadine Lemmers

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here