Van de ruim 50 soorten zijn er slechts twee inheems in Nederland, namelijk de gele plomp (Nuphar lutea) en de witte waterlelie (Nymphaea alba). Beide soorten komen algemeen voor als waterplant, kenmerkend voor deze soorten zijn de drijvende bladeren en de prachtige bloemen.

Nymphaea alba 1
Witte waterlelie

Waterlelies: bron van voedsel

Waterlelies hebben verschillende eetbare onderdelen. De ongeopende bloem en jonge bladeren kunnen worden gekookt en gegeten worden als een groente. De zaden zijn rijk aan zetmeel, eiwit en olie. De zaden kunnen rauw of gekookt worden gegeten, maar kunnen ook gedroogd tot meel worden gemalen. Het meel kan worden gebruikt voor het maken van brood of soep. Van de waterlelie is bekend dat de Neanderthalers deze al aten (HENRY 2010).

Nymphaea alba in Duisburg

Witte waterlelie

De waterlelie groeit in zwak stromend of stilstaand water met een maximale diepte van 150 cm. De plant lijkt redelijk goed tegen vervuiling te kunnen. De bladeren drijven op het oppervlak. De waterlelie heeft prachtige witte bloemen en bloeit van juni tot augustus. De wortels houden de waterlelie op haar plek.
De plant heeft actieve alkaloïden, is een kalmerend middel en is een afrodisiacum of non-afrodisiacum afhankelijk van de literatuur. De wortels en stengels worden ook gebruikt, maar de bloem, bloemdelen en bloemblaadjes zijn het meest krachtig. Monniken en nonnen gebruikten de wortel gemengd met wijn als non-afrodisiacum.
Eetbare delen zijn bloemen, zaden, stengels en geschilde wortelstokken. Deze kunnen rauw gegeten worden.

Cleaned-Illustration Nymphaea alba.jpg
De gele plomp

De gele plomp groeit in matig stromend tot stilstaand tamelijk voedselrijk water. De prachtige gele bloem drijft niet op het water zoals de bladeren, maar steekt er bovenuit. De gele plomp werd als veevoer gebruikt en bij mensen als middel tegen kaalheid en hondsdolheid. De wortel moet worden gekookt vanwege de giftige stof nupharine, maar kan daarna gegeten worden. De gele plomp is de nationale plant van Friesland, de vlag beeldt het blad in het rood uit.

20140630Nuphar lutea3
Gele plomp
Van de gele plomp zijn wortels, zaden en stengels eetbaar. De wortels zijn rijk aan zetmeel, maar moeten worden gekookt om de bitterheid op te heffen. De smaak lijkt op zoete aardappel als ze worden gebakken. De wortels kunnen worden geoogst in de herfst.

Duży Jeziorak

BRONNEN

HENRY, A.G., ET.AL., 2010. Microfossils in calculus demonstrate consumption of plants and cooked foods in Neanderthal diets (Shanidar III, Iraq; Spy I and II, Belgium). PNAS, vol. 108, no. 2, pp. 486–491.

 

Tekst Nadine Lemmers

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here