Sorselegraniet, roserood type - Valthe
Sorselegraniet, roserood type - Zwerfsteen van Valthe (Dr.)

Onwillekeurig gaan je gedachten hierbij uit naar een atleet die aan een duurloopwedstrijd heeft meegedaan en kampioen is geworden. De kampioen in dit verhaal gaat echter over een zwerfkei die flink wat kilometers in de benen heeft: 2500 kilometer om precies te zijn!

Nederland kent heel wat zwerfsteenverzamelaars. Er zijn erbij die s ‘zomers in Scandinavië op zoek gaan naar geschikte gesteenten om die te vergelijken met zwerfkeien die hier zijn gevonden. Een eventuele match geeft niet alleen een kick, maar levert tegelijk een nieuw gidsgesteente op. In de zwerfsteenkunde zijn gidsgesteenten zwerfkeien waarvan in Scandinavië het herkomstgebied ontdekt is.

Kaart NW-Europa Sorselegraniet
Sorselegraniet komen uit Noord-Zweden. De rode stip geeft globaal het voorkomen aan. Vergelijkbare granieten komen nergens elders in Zweden voor, vandaar zijn status van gidsgesteente.

Ieder jaar leveren deze zoektochen nieuwe kandidaten op. Toch zijn er grenzen aan, zo scheen het. Zwerfstenen uit het verre Zweeds Lapland zouden hier niet gevonden kunnen worden, want te noordelijk. Dat blijkt een misvatting te zijn.

Een paar jaar geleden zijn uit rivierbeddingen in de buurt van de Noord-Zweedse plaats Sorsele granieten rolkeien meegenomen. De stenen zijn doorgezaagd en gepolijst, waardoor de kleur en tekening van het gesteente beter zichtbaar wordt. Vergelijking met verzamelingen van andere zwerfsteenliefhebbers leverde al snel een paar zwerfsteenvondsten op. De eerste kei was gevonden op het Deense eiland Als, maar ook in Friesland (Nijbeets) en Zuidoost-Drenthe (Erica) zijn een drietal zwerfstenen opgeraapt.

Indalsälven  - Noord-Zweden
In deze Noordzweedse rivier de Indalsälven werden door zwerfsteenverzamelaars rolstenen van Sorselegraniet opgeraapt en meegenomen. Sorselegraniet bezit kenmerken waardoor het een goed gidsgesteente is.
Sorselegraniet, gepolijst  - Sorsele, Zweden
Sorselegraniet, gepolijste rolsteen uit de Skelefteälven bij Sorsele, in Noord-Zweden

Dat uit zo noordelijk gelegen gebieden in Scandinavië zwerfstenen in Noord-Nederland gevonden worden, mag gerust heel bijzonder genoemd worden. Maar het kan nog gekker…

Granieten uit de omgeving van verre Sorsele blijken helemaal niet zo zeldzaam te zijn. Goed, je vindt ze niet iedere dag, maar in twee jaar tijd zijn bij het Hunebedcentrum in Borger, bij Ees, Exloo en Valthe maar liefst een twintigtal zwerfstenen van Sorselegraniet gevonden. De grootste zwerfkei ligt in de keientuin in Borger en is zo’n 60cm groot!

Sorselegraniet, donker  type  - Borger
Groot zwerfblok van Sorselegraniet – Keientuin Borger (Dr.)

Naderhand is nog een groter exemplaar, zei het enigszins afwijkend, bekend geworden. Deze kwam bij baggerwerkzaamheden in het Van Starkenborgkanaal bij Zuidhorn te voorschijn. Deze steen is meer dan een meter groot en is door zwerfsteenkunstenaar Derk den Boer tot kunstvoorwerp bewerkt. Deze kei staat momenteel voor de ingang van het kenniscentrum in Borger.

Sorselegraniet, bewerkt Derk den Boer - Zuidhorn
Zwerfsteenbeeld van Sorselegraniet bewerkt door Derk den Boer – Groningen.
Het zwerfblok is gevonden bij baggerwerkzaamheden in het Van Starkenborgkanaal bij Zuidhorn (Gr.)

Zo zien we dat er de ogenschijnlijk afgegraasde zwerfsteenwereld nog steeds bijzondere ontdekkingen kunnen worden gedaan. Sorselegraniet zal niet de laatste zijn.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.