Zaterdag 6 juni was het zover, de geheel gerenoveerde speeltuin in de wijk Daalkampen aan de overkant van Borger, zou geopend worden. De bestaande speeltuin was in de loop van de jaren enigszins in de versukkeling geraakt. Houten speeltoestellen die overgeleverd waren aan weer en wind, waren door verrotting voor een deel weer in de kringloop van de natuur opgenomen. Spelen wordt dan minder plezierig, om niet te zeggen gevaarlijk. Hoog tijd dus om de zaak nieuw leven in te blazen.

Stapstenen - Speeltuin Borger

Met behulp van vrijwilligers, sponsoren en enige financiële ondersteuning van de gemeente heeft men kans gezien een nieuw speeltuinterrein in te richten dat door zijn ‘hobbels en bobbels’ en de speelse, afwisselende begroeiing voor kinderen spannend is om er te spelen. Genoeg ruige plekken om je te verbergen en de nodige speeltoestellen om je te vermaken, die, zo te zien, vast niet alleen door kinderen gebruikt zullen worden. Wat te denken van een kabelbaan waarmee je zomaar over een stuk speeltuin zoeft.
De Engelse inrichting met hoogtes en laagtes, kronkelende paden en struikpartijen is een regelrechte uitnodiging voor een late zomeravond wandeling bijvoorbeeld naar de spieker die op zijn hoge wal van keileem boven het terrein uittorent en het speelgebied van de drukke N34 scheidt. Dat de inrichting van het gebied goed is gelukt blijkt. Het geluid van snel voorbij rijdende auto’s is niet te horen. Je waant je in een natuurgebied.
Het bijzondere aan de inrichting van de nieuwe speeltuin is dat men her en der grote zwerfkeien, die bij graafwerkzaamheden te voorschijn zijn gekomen, in het gebied een functie heeft gegeven. Precies zoals het hoort, maar wat al te vaak niet lukt. Men heeft de keien op een esthetische wijze in grotere en kleinere groepjes in het speelterrein verwerkt, soms als begrenzing langs de slingerende paden, soms ook zo maar opzij van een groep kleine struiken. Aardig is de vondst om de keien dienst te laten doen als stapstenen. Zo kom je met droge voeten veilig aan de overkant. Ronduit verrassend is de grote fauteuil van graniet die langs een pad uitnodigt om op te gaan zitten. Puur natuur en keihard, dat wel, maar van een pasvorm die je maar zelden in de stenenwereld tegen komt.

Een fauteuil van graniet - Zwerfsteen van Borger

Nu ik het toch over stenen heb, er liggen tussen al die keien een paar soorten die meer dan de moeite waard zijn om van iets dichterbij te bekijken. Veruit de meeste zwerfstenen zijn van graniet of van gneis. Die laatste herken je aan hun gestreepte structuur alsof ze gelaagd zijn. Dit zijn echte ‘oerstenen’, afkomstig uit het verre Scandinavië . Ze zijn zo’n slordige 150.000 jaar geleden door de gletsjers naar Borger getransporteerd. Ik noem ze oerstenen omdat ze tussen de 1,8 en 2 miljard jaar oud zijn.

Vehmaarapakivigraniet - Zwerfsteen van Borger

Mooi zijn ook de talrijke rapakivigranieten, roodachtige stenen waar de Hondsrug patent op heeft. Er liggen verschillende soorten. Je herkent ze het makkelijkst aan hun roodachtige kleuren en hun lichtkleurige ringen. Een steen die daar helemaal aan beantwoord is de Ålandrapakivi. De kei is afkomstig uit het zuidwesten van Finland. Veel groter en opvallend in het terrein is een rapakivigraniet die weliswaar niet rood is, eerder vuil grijswit met rose, maar die vol zit met hoekige vierkante kristallen van veldspaat. De structuur van de verweerde steen heeft wel iets wel van een grof uitgevallen sucadebrood. Deze steen komt ook uit Finland, maar van een andere plaats dan die met ringen erin. Kortom, als zwerfsteen een zeldzaam geval.

Alandrapakivi - Borger

Nog zeldzamer is een opvallend witte steen met allemaal zwarte spikkeltjes en zilverachtige glimmertjes. Je ziet het glimmereffect het mooist als de zon er op schijnt. Het is een zogenoemde tweeglimmergraniet. Glimmer is een mineraal dat in granieten veel voorkomt. Het splijt heel makkelijk in sterk glanzende schubjes. Je hebt erbij die pikzwart zijn, maar er is ook een glimmersoort die zilverachtig glimt. Die noemen we mica, hetzelfde spul dat men vroeger gebruikte voor de kleine raampjes in oude kolenkachels. Deze tweeglimmergraniet komt helemaal uit het hoge noorden van Zweden, uit het gebied Ångermanland of Nordingrå, halverwege de Botnische Golf. Dat is maar liefst 2000 km hier vandaan. Terecht dat we zo’n kei een zwerfsteen noemen.

Tweeglimmergraniet van Angermanland - Zwerfsteen van Borger

Tweeglimmergraniet, detail - zwerfsteen van Borger

De foto’s hieronder laten een paar van de speeltuinkeien zien.

Glimmergneis - Zwerfsteen van Borger

Gneis met geplooide pegmatietaders - Zwerfsteen van Borger

Geplooide migmatietgneis - Zwerfsteen van Borger

Porfierische rapakivigraniet van Vehmaa - Zwerfsteen van Borger

Rode Oostzeeporfier - Zwerfsteen van Borger

Rode Oostzeeporfier, detail - zwerfsteen van Borger

Ogengneis, detail - Zwerrfsteen van Borger

1 REACTIE

  1. Hallo Harry,

    Wat een enorm leuk stukje over de keien in ons nieuw natuurlijk speelterrein. Jee, wat een diversiteit. Ik ga nu heel anders kijken naar de keien als ik door het speelterrein loop.

    Bedankt voor dit leuke stukje.
    Groeten Bianca de Roo

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.