Op reis in Senegal kwam ik op verschillende plekken graanschuurtjes tegen die veel overeenkomsten hadden met de prehistorische schuurtjes die we hebben gebouwd in het Oertijdpark bij het Hunebedcentrum. Deze graanschuurtjes noemen we in Nederland graanspiekers. Het zijn schuurtjes op palen, meestal vier maar dat kunnen er ook meer zijn. Hun functie is de opslag van graan en andere gewassen. Doordat ze hoog staan op palen is het moeilijk voor ongedierte om van het graan en de andere gewassen te eten.
We vinden in Nederland nooit een complete graanspieker tijdens een opgraving. Het enige dat terug wordt gevonden zijn verkleuringen in de bodem. Deze verkleuringen laten zien waar de palen van de gebouwtjes hebben gestaan. Hoe ze er precies uit hebben gezien weten we niet. We hebben wel een vermoeden. Op basis daarvan zijn ze op diverse plaatsen in Nederland, en dus ook bij het Hunebedcentrum, nagebouwd. Ze komen voor vanaf de Bronstijd.
Graanspiekers in Senegal
En dan ineens sta je oog in oog met een graanschuurtje in Senegal die volgens hetzelfde principe is gebouwd. Het lijkt wel alsof de prehistorie tot leven komt.
Op het platteland van Senegal zie je bij veel dorpjes graanschuurtjes.
Groepen graanspiekers in de Saloum Delta
De Saloum Delta aan de kust van Senegal is een bijzonder gebied. De Saloum Delta bestaat uit brakke kanalen die meer dan 200 eilanden en eilandjes, mangrovebossen, een Atlantische mariene omgeving en droog bos omvatten. Dankzij visserij en het verzamelen van schelpdieren kon de mensheid zich in stand houden in het 5.000 vierkante kilometer grote gebied. Om de gewassen te beschermen tegen ongedierte zijn groepen van graanspiekers gebouwd naast de dorpen. Met vloed staan de palen in het water en bij eb staan ze droog. De graanspiekers in de Saloum Delta zijn mede de reden geweest dat dit gebied op de Werelderfgoedlijst van UNESCO terecht is gekomen.
Bijzonder interessant om de parallellen te zien. Dat de stellage bij vloed in het water staat verklaart veel van de bouwwijze. Toch vraag ik mij af of muizen en ratten (dit zijn goede zwemmers) niet gebruik maken van de vloed om in te breken. Maar in ken de lokale situatie (ook in ecologisch opzicht) niet om hier dieper op in te kunnen gaan.
Mooi foto’s!
Zelf heb ik onder meer in Polen en Les Landes (Fr.) versteld gestaan van de overeenkomsten in bouw- en teeltwijze op de daar aanwezige zandgronden met die in Drenthe (vroeger althans).