Bomen waren in de prehistorie onmisbaar. Hout werd gebruikt als brandstof, maar ook als bouwhout, grondstof voor gereedschap, voor keukengerei, boten en materiaal voor omheiningen. Maar ook kan het een voedselbron zijn of gebruikt worden voor medicinale doeleinden.

Via archeologische bronnen en onderzoek naar zaden en pollen kunnen we achterhalen welke bomen er groeiden in het verleden, maar dit geeft nog geen informatie over het gebruik. Houten vondsten zijn zeldzaam door de vergankelijkheid van het materiaal. Door ook over grenzen te kijken en naar andere culturen kan er toch wel iets gezegd over het gebruik. Hieronder volgt een overzicht van de esdoorn.

Acer campestre Weinsberg 20070419 1

Inheems zijn van de esdoorns de gewone esdoorn (Acer pseudoplatanus) en de Spaanse aak (of veldesdoorn oftwel Acer campestre) bekend. Kenmerkend zijn de vruchten voorzien van een grote vleugel. Wie heeft niet met deze helikoptertjes gespeeld als kind.

Sycamore Seeds (lofaesofa)

Het gebruik van prehistorie tot nu

De boom kan goed gebruikt worden als grondstof voor kleine gereedschappen en stelen, zowel in de prehistorie als nu. Het hout is een prima brandstof en het blad kan dienen als voedsel voor vee. Het hout is geschikt voor het maken van bogen. De esdoorn lijkt in de middeleeuwen beeldbepalend te zijn in de loofbossen gezien de plaatsnamen Meppen, en Meppel, die naar de boom verwijzen (Sijs 2010).
Het esdoornhout wordt gebruikt voor meubels, vloeren en keukens doordat het goed tegen slijtage kan en licht is van kleur. Door de mooie golftekening wordt het hout ook gebruikt voor violen en gitaren. Door zijn diepe en krachtige klank wordt het hout gebruikt voor drums. Het hout is goed te buigen, neemt makkelijk wrijfmiddelen op en is goed te lijmen.

Eetbaar?

Acer-campestre-flowers

Van de sap van de gewone esdoorn wordt in Europa likeur en wijn gemaakt (VAN GINKEL, 2016). Van de suikeresdoorn of zwarte esdoorn wordt in Amerika en Canada de bekende esdoornsiroop of ahornsiroop (Maple Syrup) gewonnen uit de boom zelf. Het is lekker! Aangenomen wordt dat het een gezondere zoetstof is dan suiker, het zou geneeskrachtige werking hebben bij een aantal aandoeningen. Naast sucrose bevat het verschillende antioxidanten, iets wat suiker niet in zich heeft. Voor paarden zijn esdoornbladeren en -zaden erg gevaarlijk en kunnen atypische myopathie veroorzaken.

Geneeskrachtige werking?

Van de esdoornsoorten in Nederland lijkt de geneeskracht minimaal. Bij insectenbeten zou het blad uitgeperst moeten worden en het sap erop gesmeerd. Van de gewone esdoorn is esdoornsap te verkrijgen, maar de onderstaande geneeskrachtige werkingen zijn aangetoond van de esdoornsiroop. Mogelijk bevat het esdoornsap van onze inheemse soorten ook deze werking.
In esdoornsiroop zitten sucrose, mineralen, aminozuren, organische zuren, oligosacchariden en polyfenolen. In esdoornstroop zitten meerdere polyfenolen die helpen helpt bij het bestrijden van ziekmakende bacteriën door antibiotica. De werkzame stof zou Catechol zijn. Esdoornstroop zou leververvetting tegen kunnen gaan. Leververvetting komt o.a. voor bij het Metabool Syndroom (hoog cholesterol, hoge bloeddruk en suikerziekte type 2). Esdoornstroop zou de bloedsuikerspiegel verlagen (bron: http://mens-en-gezondheid.infonu.nl/gezonde-voeding/158663-de-geneeskracht-van-ahornsiroop-of-maple-syrup.html).

Maple syrup bucket

Literatuur

VAN GINKEL, J., 2016. Blij met bomen. Het Drentse Boek, Beilen.
VAN DER SIJS, N., ET.AL., 2010. Etymologiebank, op http://etymologiebank.nl/.

Eric Duiverman & Nadine Lemmers

Vorig artikelHunebedden & Pokémon Go: een actieve combinatie!?
Volgend artikelDe Schijf van Vijf, nu en in de IJzertijd

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.