In Duitsland liggen veel hunebedden, in totaal meer dan 1000. De meeste liggen op vrij grote afstand van de Nederlandse grens maar niet allemaal. Net over de grens bij Emmen bij de stad Meppen begint de Strasse der Megalithkultur, een 330 kilometer lange route met 33 locaties waar hunebedden liggen. De route gaat van Oldenburg, via Meppen naar Osnabruck. In een vorig artikel heb ik de mooiste hunebedden bechreven in de omgeving van Oldenburg (zie https://www.hunebednieuwscafe.nl/2016/08/hunebedden-bij-oldenburg/). In dit artikel gaan we op reis naar de hunebedden tussen Meppen en Sogel.

karte-der-strasse-der-megalithkultur
Kaart van de 330 km lange Strasse der Megalithkultur

logo-smk-web

1455099340
Langs de hele route staan verwijzingsborden naar de Strasse der Megalithkultur.

Iedere interessante plek langs de route is aangegeven met een bordje met daarop de naam van het hunebed en een ‘Station’ nummer. We zien al snel na Meppen, na de afslag naar Sogel, een bordje aan onze rechterhand verschijnen. Dit is bij het plaatsje Apeldorn. We komen nu bij ons eerste hunebed van vandaag, ‘Der Steinerne Schlussel’ (Station 13). Een niet al te groot hunebed maar zeker de moeite waard. Duidelijk is te zien dat hij niet meer compleet is, er zijn een aantal stenen verdwenen.

emsland2
Bordje met een zogenaamd ‘station’, langs de Strasse der Megalithkultur liggen 33 van deze “stationen’.
emsland1
Der Steinerne Schlussel

Na 10 minuten rijden komen we op een prachtig weggetje terecht niet ver van Klein Stavern. Er is geen huis te zien, alleen maar landbouwgebieden en bossen. Vlakbij een plek waar een watermolen heeft gestaan zien we een cluster van hunebedden. Op het bordje staat ‘Grosssteingraber bei Deymanns Muhle’ (Station 14 a-d). Er liggen hier maar liefst 4 hunebedden op een rij. De meeste zijn niet meer compleet en in eentje kun je zelfs de boorgaten nog zien die zijn gezet om de steen te klieven. Dit gebeurde omdat stukken steen elders nodig waren, meestal voor het aanleggen van wegen. De ondergrond van wegen werd vaak gemaakt van kapot geslagen keien.

Het gebied waar deze 4 hunebedden liggen is lange tijd een locatie geweest waar mensen werden begraven. We zien namelijk vlakbij ook nog een grafveld met meer dan 20 grafheuvels uit de bronstijd.

emsland3
Een van de vier hunebedden bij Deymanns Muhle.
emsland4
Een van de vier hunebedden bij Deymanns Muhle
emsland5
Duidelijke sporen van het klieven van grote stenen. Op deze manier zijn vele hunebedstenen verdwenen.
emsland6
Dit hunebed is gedeeltelijk in de vorige eeuwen gesloopt. Gelukkig hebben ze niet alles weggehaald.

Na een minuut of 10 verder komen we bij een bijzonder groot hunebed. Op het bordje staat ‘Grosssteingrab Auf Bruneforths Esch’. Een prachtige naam. Daar kunnen we nog wat van leren. Bij ons in Drenthe komen we vaak niet verder dan D3, D27 enz. Dit hunebed is maar liefst 25 meter lang en behoort tot een van de mooiste van het Emslandgebied.

emsland7
Grosssteingrab Auf Bruneforths Esch’
emsland8
Grosssteingrab Auf Bruneforths Esch’
emsland9
Grosssteingrab Auf Bruneforths Esch’
emslanda
Grosssteingrab Auf Bruneforths Esch’

Omdat we vandaag niet alleen hunebedden willen bekijken en ook wel behoefte hebben aan koffie gaan we nu naar het kasteel Clemenswerth bij Sogel. Dit kasteel is van oorsprong een jachtslot van Clemens August I van Beieren. Hij liet het bouwen tussen 1737 en 1747. Het architectonische bouwwerk wordt gezien als een mooi voorbeeld van de Europese laatbarok. Het kasteeltje heeft een bijzondere centraalbouw met acht stervormig geordende gastenpaviljoenen. Het wordt door kunsthistorici graag met de koninklijke barokkastelen van Frankrijk vergeleken.

Er is een restaurant waar je een kop koffie kunt krijgen en uiteraard hebben ze er ook een prima lunchkaart.

schloss-clemenswerth
Schloss Clemenswerth bij Sogel.
clemenswerth
Schloss Clemenswerth bij Sogel

We gaan nu naar een bijzondere locatie, Station 16, tussen Huven en Gross Berssen. Dit is de zogenaamde Hunebedstraat. Hier liggen maar liefst 9 hunebedden op een rij langs een weg. Het is vrijwel zeker dat deze hunebedden al in de steentijd langs een oude route lagen. De weg is in 5400 jaar bijna niet veranderd!  De hunebedden liggen pal naast de weg. Ze hebben prachtige namen zoals Ipeken Tannwald, Im Ipeken, Wappengrab en Konigsgrab.

emslandb
Een van de 9 hunebedden langs de Hunebedweg
emslandc
Een van de 9 hunebedden langs de Hunebedweg
emslandd
Een van de 9 hunebedden langs de Hunebedweg

emslande

emslandf
Een afwijkend type hunebed.
emslandg
Een van de 9 hunebedden langs de Hunebedweg

emslandh

emslandi

Langs de Hunebedweg ligt een gereconstrueerd hunebed. Dit is gebeurd in 1955/1956. Als het nu opnieuw zou moeten worden gedaan zou het er anders uitzien maar het is wel mooi om te zien hoe in de jaren vijftig werd gedacht hoe een hunebed eruit zou moeten hebben uitgezien.

emslandk
Gereconstrueerd hunebed langs de Hunebedweg
emslandl
Ingang van het gereconstrueerde hunebed

Honderd meter verder in het bos ligt het Konigsgrab. Waarom het zo genoemd is is niet meer te achterhalen, er heeft zeker geen koning in gelegen. Dit is een van de mooiste hunebedden in het Emsland en zeker de mooiste langs de Hunebedweg.

emslandm
Konigsgrab langs de Hunebedweg

Onze excursie zit er op. We hebben lang niet alle hunebedden gezien. Er valt nog veel te ontdekken.

emslandn
Tot de volgende keer.

Meer informatie over de Strasse der Megalithkultur inclusief alle interessante plekken langs de route is te vinden op http://www.strassedermegalithkultur.de/de/

Harrie Wolters, september 2016

Vorig artikelIJstijden
Volgend artikelHunebedbouwers aan het woord – Taalroute Borger
Harrie Wolters is algemeen directeur van het Hunebedcentrum.

2 REACTIES

  1. Juist de informatie waar ik naar op zoek was! Heb in de afgelopen 20 jaar alle hunebedden in Drenthe (en Groningen) bezocht en wil nu aan die in Duitsland beginnen.
    Hebben jullie in het hunebedcentrum ook die routekaart van de Duitse hunebedden? Of misschien die van de Deense? Dan kom ik er volgende week zeker om als ik weer in Diever ben.
    Hartelijk dank voor alle info en foto’s.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.