Een cultureel antropoloog houd zich bezig met cultuur. Hoe leven mensen? Wat geloven zij? En waarom doen ze de dingen zoals ze die doen? Dit kun je aan hen vragen. En zelf ondervinden door een tijdje met de mensen die je bestudeert samen te leven. Dat heet participerende observatie, dé antropologische studiemethode. Maar wat nu als je geïnteresseerd bent in het leven van mensen die voor jouw tijd leefden? Behoorlijk voor jouw tijd, bijvoorbeeld 4.500 jaar geleden toen de hunebedbouwers in Drenthe woonden of zelfs zo’n 200.000 jaar geleden toen de menselijke soort zich ontwikkelde?
Archeologie
Om iets te weten te komen over de hunebedbouwers bestuderen archeologen de voorwerpen die deze mensen achtergelaten hebben. Een niet te missen nalatenschap van de hunebedbouwers zijn natuurlijk de hunebedden die door de hele provincie Drenthe te vinden zijn. Maar wetenschappers hebben ook voorwerpen gevonden zoals vuurstenen gereedschap en het aardewerk op basis waarvan deze cultuur haar naam heeft gekregen, de trechterbekers. Met behulp van de vondsten worden bepaalde aannames gedaan over de manier waarop deze mensen leefden.

|
Paleoantropologie
Hoe zit het dan met onderzoek naar de mensen die duizenden jaren geleden leefden, de voorouders van de moderne mens? De paleoantropologie bestudeert het ontstaan en de evolutie van de mens, met behulp van artefacten en fossielen maar ook met moderne technieken zoals DNA onderzoek. Van essentieel belang is het correct dateren van de gedane vondsten omdat alleen zo de tijdlijn vanaf het ontstaan van de mens tot aan de moderne mens ingevuld kan worden.
Er bestaan verschillende dateringsmethoden die bij voorkeur en indien mogelijk tegelijkertijd gebruikt worden om zo zeker mogelijk te zijn van de resultaten. Toch komt het voor dat de leeftijd van een bepaalde vondst aangepast moet worden op basis van nieuw onderzoek. En soms heeft dat verregaande consequenties voor de conclusies die getrokken worden. Dit is het geval met restanten die in de jaren zestig in Marokko gevonden zijn en die onlangs opnieuw bestudeerd zijn.
Jebel Irhoud
De restanten waaronder delen van schedels en stenen gereedschap werden gevonden in Jebel Irhoud op ongeveer 100 km ten noordwesten van Marrakesh. De onderzoekers dachten dat het ging om resten van Neanderthalers maar datering van de vondsten bleek lastig omdat niet duidelijk was in welke aardlaag de vondsten gelegen hadden.

Literatuur
Greshko, M. (2017). Deze oermensen zijn twee keer zo oud als eerder werd gedacht. National Geographic, 8 juni 2017 (National Geographic).
Hublin, J.J. et.al. (2017). New fossils from Jebel Irhoud, Morocco and the pan-African origin of Homo sapiens. Nature, 546 (7657): 289 – 292.
McDougall, I., Brown, F.H. & Fleagle, J.G. (2005). Stratigraphic placement and age of modern humans from Kibish, Ethiopia. Nature, 433 (7027): 733 –736.
Tekst Marike Goossens











