Met het begin van de bronstijd wordt de kleding nu ook gemaakt van wol, andere materialen om kleding van te maken waren mogelijk linnen en zeker leer. Het gebruik van leer in de kleding neemt af. Met een hand spintol werd de wol tot draden gesponnen en de draden werden op een weefgetouw tot lappen geweven. Met naalden van bot, hout en misschien brons en draden werden de lappen of doeken tot een stukken kleding  genaaid met de hand. De kleding uit de bronstijd is voornamelijk de kleding die men de doden liet dragen. Net als nu zal de kleding van de doden waarschijnlijk van betere kwaliteit zijn en minder gedragen zijn. We weten dus niet precies wat de mensen in het dagelijks leven droegen. Toch bieden deze vondsten een kijkje in het leven van de bronstijd en de mode in de bronstijd.

Bronstijdboerin bij het vuur in de bronstijdboerderij.

Kleding

Met dank aan de veenlijken en boomkistgraven in Noord-Europa (met name Denemarken) hebben we veel vondsten van kleding. In het veen is veel kleding bewaard gebleven en dat komt doordat veen zuur is en er weinig zuurstof is. Aan de hand van zulke vondsten weten we ongeveer wat de mode was in de bronstijd.

Raselink
Veen met sphagnummos.
Mannenkleding

Op basis van een aantal vondsten zal de kleding van mannen in de bronstijd worden behandeld: de man van Trindhøj, de man van Muldbjerg, de man van Borum Eshøj en de man van Emmer-Erfscheidenveen. Huiden en leer werden minder belangrijk en de wollen kledingsstukken waren donker van kleur van bruin tot zwart.

Man van Emmer-Erfscheidenveen, Drents Museum, 1962 II207A
Man van Emmer-Erfscheidenveen, Drents Museum, 1962 II207A.
Als ondergoed droegen de mannen wollen ondergoed (man van Emmer-Erfscheidenveen), en daarover heen een omslagdoek tot aan kniehoogte met een of twee schouderbanden. Over deze kleding droegen de mannen een wollen mantel of mantel van geitenhuiden (man van Emmer-Erfscheidenveen).

Mens clothing Trindhøj
Mannenkleding gebaseerd op de vondst van de man van Trindhøj.
Op het hoofd werd een vilten hoofddeksel gedragen, maar bij de man van Emmer-Erfscheidenveen droeg een hoofddeksel van schapenhuid met staart.
Schoenen zijn gemaakt van hertenhuid (de haren aan de binnenkant) of leer. Voorbeelden zijn de schoen van Jotunheimen en de schoen van Buinerveen.

Bronsealderskoen
Jotunheimen shoe, zo’n 3.800 – 3.100 jaar oud.
Schoen Buinerveen, Laat-Neolithicum. Bron: Rijksmuseum van Oudheden, Leiden.

Als accessoires droegen de mannen een leren riem, eventueel zwaard in versierde houten schede en als boogschieter droeg je stenen polsbeschermers. Kammen van been en hoorn werden gebruikt om het haar in model te brengen. Met pincet en scheermes werden gezichtbeharing verwijderd.

Toilettbestecke Regensburg
Verzorgingsset
schoon1
Figuur 1. Een bijzondere vondst van een bijzetting uit de Bronstijd in een heuvel van een hunebed in Fallkoping, Zweden.
schoon2
Figuur 2. Bronzen scheermes daterend uit de Late Bronstijd. Vindplaats Lingen, Friesland, Nederland. Bron: Rijksmuseum van Oudheden, Leiden.

Vrouwenkleding

Op basis van een aantal vondsten zal de kleding van mannen in de bronstijd worden behandeld: de vrouw van Egtved, de vrouw van Skyrdstrup en de vrouw van Borum Eshøj. Huiden en leer werden minder belangrijk en de wollen kledingsstukken waren donker van kleur van bruin tot zwart.

 

BronzeAge01
Tekening van damesrok van wol in grafheuvel uit de bronstijd te Borum Eshøj (Denmark).
De vrouwen droegen een tuniek of blouse met korte mouwen, een knielange rok gemaakt van koorden of wol of een lange rok.
Op het hoofd droeg de vrouw een haarnetje gemaakt van sprang.

Skrudstrupspigen2
Haarnet van de vrouw van Skrudstrup.
Aan de voeten droegen de vrouwen sokken en schoenen.

Schoenen zijn gemaakt van hertenhuid (de haren aan de binnenkant) of leer. Voorbeelden zijn de schoen van Jotunheimen en de schoen van Buinerveen.

Bronsealderskoen
Jotunheimen shoe, zo’n 3.800 – 3.100 jaar oud.
Schoen Buinerveen, Laat-Neolithicum. Bron: Rijksmuseum van Oudheden, Leiden.

Als accessoires droegen de vrouwen een leren riem met versiering, denk aan bronzen schijf, bronzen ringen om de arm, halsketting van kralen van tin, klei, zachte leisteen en barnsteen, armbanden van kralen, oorringen en benen kam. Bijzonder is de vondst van het Egtved meisje.
Kvindegrav fra Egtved 00057

Egtvedpiken

Sieraden

Sieraden werden in de bronstijd gemaakt van barnsteen, glas, leer, brons, tin en goud. De sieraden die wij kennen uit de bronstijd zijn voornamelijk gevonden in grafcontext of in depotvondsten. De sieraden bestonden voornamelijk uit mantelspelden/fibulae, torques, kettingen en armbanden. Uit Frankrijk kennen we prachtige gouden spiraalarmbanden (midden-bronstijd).

Gouden armband gevonden in Lunteren, maar gemaakt in Ierland (Late Bronstijd). Bron: Rijksmuseum van oudheden, Leiden.
Bronzen brilfibula uit Noordwijkerhout (Midden Bronstijd). Bron: Rijksmuseum van oudheden, Leiden.

Blessingon lunulaDSCF6555

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.