De maretak (Viscum album) is ook wel bekend onder de Engelse naam mistletoe. Voor water en zouten is de maretak afhankelijk van zijn gastheer (een boom) en kan dan ook worden gezien als een halfparasiet. Maretak neemt de appelboom, eik, esdoorn, grove den, linde, lijsterbes, meidoorn, peer, populier of valse acacia als gastheer. De maretak verzwakt de boom. De maretak komt in heel Nederland voor, maar is meer te vinden in het zuiden van het land. Inmiddels wordt de maretak gekweekt. De maretak is groenblijvend en de vruchten zijn wit. De plant is giftig.

Mistletoe P1210829
Maretak. David Monniaux [GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html), CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/) undefined CC BY-SA 2.0 fr (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/fr/deed.en)], via Wikimedia Commons.

Maretak van prehistorie tot nu

De maretak wordt tijdens de feestdagen als versiering opgehangen. Een bekend gebruik is dat als je er onder gaat staan je de ander mag kussen zonder straf. De maretak wordt echter gebruikt voor meer dingen dan dit.
Bij de Kelten en Germanen was de plant heilig en speelde een belangrijke rol bij vruchtbaarheid. Volgens Plinius de Oudere zouden druïden met een gouden sikkel de maretak snijden om te offeren aan de hogere machten. Ook staat de maretak bekend als heksenkruid. In de stal zou de hangende maretak helpen om kwade geesten te verjagen.
Van de bessen werd in de Middeleeuwen een zogenaamde vogellijm gemaakt om vogels en kleine andere dieren te vangen. In veel landen is dit verboden.

Viscum album fruit
Maretak. Nova [GFDL, CC BY-SA 3.0  or CC BY 2.5], from Wikimedia Commons.

De maretak als medicijn

Ook medicinaal is de maretak gebruikt. Bij moderne onderzoeken werkt de maretak als middel tegen hoge bloeddruk en aderverkalking. In de oudheid is de maretak gebruikt bij opvliegingen, hoge bloeddruk en epilepsie.

Hawthorns in Oneux
Maretak. Pierre-Jacques DESPA [CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)], from Wikimedia Commons.

Maretak als voedsel, maar giftig

Maretak bevat giftige stoffen in de takken en de bladeren van de plant, maar de bessen bevatten deze gifstoffen niet (Antigifcentrum). Een bes eten is niet gevaarlijk, maar meerdere bessen kan bij mensen zorgen voor diarree en braken. Bij eten van bladeren en takken kunnen dezelfde symptonen optreden, maar ook koorts, slap voelen en slaperigheid. Van de jonge twijgen met bladeren kan thee worden gemaakt. In oktober en november wordt de maretak geoogst als de bessen bijna rijp zijn. Anderen geven aan de maretak net voor of tijdens de bloei te oogsten. Men gebruikt de jonge blaadjes en twijgjes meestal vers in zijn geheel of gesneden, maar ook wel in de schaduw gedroogd en tot poeder verwerkt. Maretak is een ingrediënt voor Kroatische drank biska.

Tree 1240368
Maretak. © Nevit Dilmen [CC BY-SA 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0) undefined GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html)].

Conclusie

De maretak is meer dan een tak om onder te zoenen. Maretak is eetbaar, maar ook als medicijn bruikbaar. Een opvallende plant met veel toepassingen!

20170919Viscum album3
Maretak. AnRo0002 [CC0], via Wikimedia Commons.

Bronnen

Wikipedia

Antigifcentrum over maretak

Vorig artikelWat hadden ze als gereedschap en waar werd het van gemaakt in de bronstijd?
Volgend artikel“WACHT U VOOR DE NACHTWACHT!”

2 REACTIES

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.