Rainer Zenz [Public domain], via Wikimedia Commons

De linze (Lens culinaris) is een eetbare peulvrucht en eenjarig. De plant kan 40 cm hoog worden. De plant heeft behoefte aan veel warmte en in Nederland kan de plant dus alleen verbouwd worden in glastuinbouw of onder een tunnel. De zaden in de peul worden gegeten. De kleur van de peulvrucht varieert van geel tot oranjerood en van groen tot bruin tot zwart. Ook variëren ze in grootte en vorm. Op sojabonen na hebben linzen het hoogste gehalte per calorie aan eiwitten.

Lens culirnaris
Linzen.

Lens

Het geslacht Lens is klein. Van oorsprong komen deze soorten voor in het Mediterrane gebied en Klein-Azië. Het huidige woord lens is waarschijnlijk afgeleid van de Latijnse naam voor de linze: Lens. Verklaring is dezelfde vorm.

Lentils red and brown
Vorm van de linzen, net een lens.

Gebruik van prehistorie tot nu

Op dit moment vormt linze een basisvoeding in de regio India, Pakistan, Bangladesh en Nepal. Het gewas wordt voor het grootste deel geproduceerd in Canada, India en Australië. De linzen zijn sinds de nieuwe steentijd gedomesticeerd in het Midden-Oosten en worden sindsdien verbouwd. Nu worden linzen ook in Nederland gegeten, maar de Lineairbandkeramiekboeren namen het gewas al zo’n 7.300 jaar geleden mee naar Nederland.

Archeologische vondsten wijzen op een gebruik als voedsel van bijna 13.000 jaar geleden in Griekenland (SHYAM 2007). De zaden hebben een kooktijd van 10-40 minuten afhankelijk van de soort. Sommige linzen blijven heel, maar anderen vallen uiteen in een dikke puree.

Recepten en specialiteiten

Recepten met linzen zijn bekend uit Zuid-Azië, Mediterrane landen en West-Azië. Vaak worden deze recepten gecombineerd met rijst. Mujaddara is een Arabisch recept met linzen en rijst. Rijst en linzen met rozijnen in het recept is het Iraanse gerecht Adas Polo. In India en Pakistan is het gerecht met linzen en rijst bekend onder de naam khichdi en in Egypte als kushdari (een van de twee nationale gerechten).
In Noord- en Zuid-Amerika en Europa worden van linzen voedzame soepen gemaakt. In Ethiopië maakt men het gerecht Kik en in India en Pakistan maakt de linzencurry deel uit van het dagelijks eten. Vegetarische curry wordt met gekookte linzen en linzenpuree dikker gemaakt. Linzen worden ook gebuikt als ingrediënt voor regionale soorten snoep. In Italië eet men linzen op oudejaarsavond, omdat de vorm (rond en lijkt op een munt) staat voor het geluk en de overvloed van geld in het volgende jaar. Bij het rouwen in de Joodse traditie worden linzen en eieren gegeten om hun ronde vorm, deze vorm zou staan voor de levenscyclus van geboorte tot dood.

Llenties maig
Linzen voor de bloei.

Bronnen

Shyam S. Yadav, David McNeil, Philip C. Stevenson (Editors) (2007). Lentil: An Ancient Crop for Modern Times. Berlin: Springer Science & Business Media.

Illustration Lens culinaris0.jpg
De linze.

Door Jacqueline Speelman en Nadine Lemmers

Vorig artikelPijlkruid: een bron van zetmeel…
Volgend artikelMaak je eigen zandkunstwerk…

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.