Mensen houden van versieren, van zichzelf, van hun omgeving en van de voorwerpen die ze gebruiken.
Dat is niet alleen nu zo, ook in de prehistorie gebeurde dat.
In dit artikel lees je wat meer over een versiering die in de hele wereld bekend is en was: de punt-cirkel. Een van de oudste voorbeelden van de punt-cirkelversiering in Nederland is een bronzen fibula (een fibula is een mantelspeld). De speld is ongeveer 2900 jaar oud (uit de Bronstijd) en werd gemaakt in Scandinavië.
Verder kun je hier lezen hoe je zelf gereedschap kunt maken om de punt-cirkelversiering aan te brengen op b.v. houten lepels, doosjes en wat je nog meer kunt bedenken aan mooie, houten voorwerpen.

Bril-fibula uit de Bronstijd (Oudheidkundig Museum Leiden)

Een van de oudste versieringen

Een van de oudste versieringen is de punt-cirkelversiering, ingekrast in b.v. hout, steen en been. Dit zijn harde materialen waar je speciale gereed-schappen voor nodig had. Een gewoon mes is niet zo geschikt om mooie rondjes in een harde ondergrond te kerven, probeer maar eens op een stukje hout.
Mogelijk werden verspreid over de hele wereld verschillende gereedschappen gebruikt. Van die gereedschappen weten we maar weinig.

Punt-cirkels, gebruikt als ogen voor prehistorische dobbelstenen uit Oost-Europa.

Punt-cirkelversiering als symbool

Meetkundige tekens en figuren zoals b.v. cirkel, vierkant, driehoek en punt hebben vaak ook een symbolische betekenis. Voor onze verre voorouders stond de punt-cirkel symbool voor onder andere de zon. Een zonnesymbool uit onze tijd is de smiley.

Modern zonnesymbool: de smiley

Zelf gereedschap maken voor de punt-cirkelversiering

Zelf gereedschap maken is niet moeilijk en hoeft ook niet duur te zijn.
In de kringloopwinkels kun je vaak voor een paar euro kopen wat je nodig hebt: fonduevorkjes .

set van 6 fonduevorkjes

Als materiaal om te versieren kun je houten doosjes, kistjes, lepels of wat je maar mooi vindt gebruiken. Ook voor het materiaal geldt: in de Kringloop zijn de mooiste spullen te koop voor maar weinig (zak)geld !

Ook uit de Kringloop: houten doosjes

We beginnen met 2 vorkjes voor een dubbele punt-cirkel:

– Als je ze koopt, staan de tanden van de vorkjes altijd iets gebogen;

Uiteinde fonduevorkje met iets gebogen tanden

– Sla met een hamer de tanden recht;

Uiteinde vorkje met rechte tanden

– Bij ieder vorkje schuur je één puntje een paar milimeter korter dan de ander;

Het rechter tandje is een paar milimeter korter.

– Knijp van één vorkje de tandjes iets naar elkaar toe;

De tandjes van het rechtervorkje zijn met een tangetje iets naar elkaar toe
geknepen: klaar voor de kleinste cirkel

De twee vorkjes gebruik je als mini-passers. We beginnen met de kleinste cirkel, dus de vork met de tandjes het dichtst bij elkaar.

– Pak het vorkje vast tussen duim en wijsvinger;

– Het kortste tandje prik je stevig in de houten ondergrond. Met het langere
tandje maak je een cirkel, net als bij een passer;

Het kortste tandje is het middelpunt van de cirkel, het langste draait er- omheen.

– Als dat is gelukt, maak je met het andere vorkje een iets grotere cirkel om de
kleine heen: je hebt nu een dubbele punt-cirkelversiering gemaakt.

Er is wel wat oefening nodig om mooie rondjes in hout te krassen. Dus als het niet meteen lukt: geeft niks,nog maar es (een paar keer) proberen !

Houten lepel met dubbele punt-cirkelversieringen

Als je genoeg versieringen hebt aangebracht, schuur je de ondergrond glad. Niet te lang schuren, want dan verdwijnen de cirkels. Daarna gaan we de cirkels inkleuren. Hiervoor gebruiken we bruine meubelwas of een blikje bruine schoenenpoets.

Meubelwas en schoenenpoets

– Zet de houten ondergrond in de was of in de schoenenpoets, ook de cirkels !

– Daarna wrijf je de ondergrond glanzend met een zachte doek. Denk erom dat
je niet de was of de schoenenpoets uit de circels wrijft ! Als je het goed hebt
gedaan, blijven de versieringen bruin en is de rest van de ondergrond een
stuk lichter van kleur.

Houten doosje met lichte ondergrond en bruine circels

Tot slot:

– als je er echt een kunstwerkje van wilt maken, gebruik je een derde vorkje
voor een driedubbele punt-cirkel.

Driedubbele punt-cirkel

– Ik heb de stelen van de vorkjes iets ingekort omdat dat ik dat makkelijker
vind werken. Echt nodig is het niet.

Fonduevorkjes met ingekorte en vastgelijmde stelen

– Als de tandjes erg doorbuigen, kun je ze verhitten in een (gas)vlam. Zodra
de puntjes oranje-rood zijn, koel je ze snel af in koud water. Het ijzer wordt
hierdoor harder.

Veel plezier met versieren !!

Dobbelstenen (replica`s) gemaakt van schapenbotjes. Tijd: begin van de
jaartelling

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.