Angkor Wat is een van de meest bijzondere archeologische plekken op aarde. Midden in de jungle staan prachtige bouwwerken, vaak half bedekt met gigantische boomwortels. Overal waar je komt staren gebeeldhouwde gezichten naar je, zie je boedhistische monnikken in oranje gewaden, rennen makaken om je heen en zie je het een na de andere bijzondere bouwwerk. Er lijkt geen eind aan te komen, zo groot is het gebied.

Angkor Wat . Kaart Google Maps
Overzichtskaart Angkor Wat. Kaart Google Maps

Angkor beslaat een gebied van ongeveer 100 vierkante kilometer niet ver van de plaats Sieam Riep in Noord Cambodja. Angkor Wat is het grootste religieuze monument ter wereld, met een oppervlakte van 162,6 hectares  Het werd oorspronkelijk gebouwd als een hindoetempel voor het Khmer-rijk en transformeerde geleidelijk in een boedhistische tempel tegen het einde van de twaalfde eeuw.

Het complex wordt niet alleen bezocht door toeristen uit het buitenland maar ook door hedendaagse boedhisten uit Cambodja.

Angkor Wat, gebouwd door het Khmer volk onder invloed van hindoepriesters.

In de eerste eeuwen van de jaartelling trokken brahmaanse hindoepriesters vanuit wat we nu India noemen het gebied binnen. Door een mengeling van deze nieuwe groepen mensen met de lokale bevolking ontstond een bijzondere cultuur. De voorouderverering van de lokale Khmer volkeren versmold met de hindoe culturen en later boedhistische culturen. Ze creeerden met elkaar een bijzondere architectuur. Het volk dat het complex heeft gebouwd is dus het Khmer volk. Zij hebben vele steden gebouwd in het huidige Cambodja. Het hoogtepunt is de hoofdtempel Angkor Wat.

Angkor Wat, de hoofdtempel in de stad Angkor Thom

Volgens een mythe overhandigde de belangrijke hindoegod Shiva, de koning een lingam (een steen in de vorm van een fallus waaraan de koning de status van beschermer van het heelal kon ontlenen). Daarom bouwde iedere vorst een nieuwe tempel voor de lingam, die zowel koninklijke macht als zijn goddelijke natuur symboliseerde.

Na de dood van de vorst werd ‘zijn’ tempel zijn graf. De grootste vorsten bouwden niet alleen een tempel voor zichzelf maar ook voor zijn verwanten. Zo zijn er vele tempels gebouwd door de loop van de tijd.

Vele gebouwen rondom de hoofdtempel van Angkor Wat zijn nog altijd grotendeels bedekt met enorme boomwortels.

De hoofdtempel (Angkor Wat)

Het grootste bouwwerk is het eigenlijke Angkor Wat (betekent hoofdtempel) wat het hoogtepunt is van de Khmer bouwkunst.  Het symboliseert de hindoeistische kosmische berg die oprees uit de oerzee. Het complex is omsloten door een dubbele muur. Het bestaat uit drie terrassen. Het laatste terras heeft vijf toppen die de kosmische berg symboliseren. Het complex is door een brede gracht omgeven. In de omgeving zijn enorme waterbekkens gemaakt. De waterreservoirs bevatten water voor bevloeiing van de rijstvelden en symboliseerden de functie van de god-koning als heerser over de wateren.

In het hele gebouw zijn afbeeldingen te zien. Op de muren van galerijen bevinden zich basreliefs met een lengte van bijna honderd meter. De afbeeldingen komen uit het beroemde hindoeboek de Mahabharata en de Ramayana. In deze boeken wordt het verhaal verteld van de god Vishnu. Naast dit verhaal is er een mythe uitgebeeld waarin goden en demonen de oerzee schudden om een onsterfelijkheid en alwetendheid schenkenkde spijs te bemachtigen.

De tempel is gebouwd door meerdere bouwers die allemaal delen in het complex hebben gebouwd.

Een van de vele basrieliefs in de muren van Angkor Wat.

De Bayon

Een van de beroemdste gebouwen in de stad (Angkor Thom) is de Bayon. Dit gebouw is aan het begin van de 13e eeuw gebouwd als boedhistisch bouwwerk. Het is vooral kenmerkend vanwege de meer dan 200 grote stenen hoofden. Dit is het meest complexe en mysterieuze bouwwerk uit de Khmerarchitectuur. Het lijkt een oerwoud van torens met hoofden. Het is door de loop van de tijd zo vaak verbouwd dat archeologen moeite hadden om de bepalen hoe oud het was en het verhaal erachter te achterhalen. Op de muren zijn veel basreliefs met afbeeldingen te zien, ze stellen de overwinningen van koning Jayavarman op de Cham (een volk dat in de buurt woonde) voor. Ook zijn er diverse afbeeldingen van het gewone leven te zien.

Bayon
Bayon
Een van de toegangspoorten

Gezichten

Overal waar je komt en zeker in de Bayon zie je grote gezichten die je aanstaren. Deze verschenen op gebouwen tussen de 9e en 13e eeuw. In deze tijd heerste onder andere Jayavarman VII, een boedhistische vorst. Ze zijn te zien in de diverse hoofdsteden van de Khmer. Er zijn meerdere hypotheses betreffende de gezichten op de torens:

  • Het zijn de gezichten van Boeddha (=Avalokiteshvara), wat logisch is gezien de boeddhistische bouwheer
  • Het zijn de gezichten van Jayavarman VII die naar elke windrichting van het land kijkt en zo zijn macht over het land etaleert
  • Het zijn de gezichten van Brahma, een hindoeistische hoofdgod die wel degelijk 4 gezichten heeft

Hoogstwaarschijnlijk zijn bovenstaande allemaal waar en was dit gewoon een van de vele mogelijke voorbeelden van de politieke diplomatie van de koning Jayavarman VII. De koning was dan wel boeddhistisch, hij moest oppassen met een bevolking die voor 90% hindoeïstisch was.

De typische gezichten die je op meerdere gebouwen waaronder de Bayan tegenkomt.

Angkor Wat opnieuw ontdekt

Het Khmer rijk heeft vijf eeuwen bestaan maar werd in 1431 vernietigd door vorsten uit het gebied van het huidige Thailand. In die tijd is Angkor Wat uit het zicht verdwenen en opgeslokt door het oerwoud. Pas in de negentiende eeuw is het herontdekt door de Franse wetenschapper Henri Mouhot. Aangezien Cambodja in die tijd een Franse kolonie was zijn het de Franse archeologen geweest die hier als eerste onderzoek hebben gedaan en zijn begonnen met de restauraties. Grappig genoeg zijn ook de Nederlanders hierbij betrokken. Zij ontwikkelden in de 1929 een methode om een gebouw helemaal af te breken en vervolgens weer opnieuw op te bouwen. De Fransen namen dit over en dit heeft in Angkor Wat tot mooie resultaten geleid. Angkor Wat en het omringende gebied staat op de UNESCO Werelderfgoedlijst.

Boedhistische monnik
Regelmatig kom je makaken tegen

 

Vorig artikelDaslook: een prehistorische smaakmaker in het geslacht Allium
Volgend artikelDovenetel: heerlijke bladeren en bloemen
Harrie Wolters is algemeen directeur van het Hunebedcentrum.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.