In het gebied liggen ook veel hunebedden. In het museum zijn dan ook diverse vondsten van de Trechterbekercultuur te vinden.

In het Hunebedcentrum wordt het verhaal verteld over de mensen die de hunebedden hebben gebouwd: de hunebedbouwers. Archeologen spreken echter over de trechterbekerboeren of mensen van de Trechterbekercultuur. Overal waar deze speciale beker in de vorm van een trechter en een beker te vinden is, hebben we te maken met deze cultuur. In deze speciale rondleiding op maat speelt het aardewerk een hoofdrol!

Aardewerk van de hunebedbouwers.

Het trechterbekeraardewerk

De hunebedbouwers maakten niet alleen trechterbekers als potten, maar hadden een heel assortiment tot hun beschikking met amforen, schalen, kommen, zuigflesjes, kraaghalsflesjes en emmers. Niet alleen de vele vormen zijn zo bijzonder, maar ook de dunne wanden en rijke versiering. Alsof dat niet genoeg is, was de decoratie ook nog gevuld met een witte pasta van vet met verbrand pot (“incrustatie”).

Kunst?

Al ruim 5.000 jaar worden er prachtige potten gemaakt, eerst de hunebedbouwers en nu de fabriek van Royal Goedewaagen in Nieuw Buinen niet ver van het Hunebedcentrum. In de rondleiding zullen we verder ingaan op de discussie of het trechterbekeraardewerk als kunst of design mag worden bestempeld. Aan het einde van de tocht is de mening aan u!

Introductie in het museum

Na een korte film waarin hunebedbouwers en hunebedden worden geïntroduceerd, neemt de museumdocent u mee door het museum. De museumdocent zal u uitleggen dat deze trechterbekercultuur niet typisch Drents of Nederlands is, maar dat we te maken hebben met een cultuur die een groot deel van Noord-Europa bestrijkt. In een gedeelte van dit gebied worden hunebedden gebouwd, maar niet overal. De trechterbeker komt wel in het hele gebied voor.

Trechterbekers…

Steentijdfamilie en Trechterbekercultuur

Van de hunebedbouwers vinden we gereedschap van natuursteen of vuursteen, barnstenen kralen, aardewerken potten, pijlpunten van vuursteen en soms houtskool. In Drenthe weten we het meeste over deze mensen door het onderzoek in de graven oftewel de hunebedden. Van de nederzettingen vinden we vaak alleen gereedschap van natuursteen of vuursteen, pijlpunten van vuursteen, aardewerken scherven van potten en houtskool. Tot op heden zijn er geen grondsporen van huizen aangetroffen in Drenthe, maar inmiddels wel over de grens in de provincie Overijssel (bij Dalfsen).

Bij de vitrine in het museum wordt duidelijk dat kleding, schoenen, houten stelen van gereedschap, plantenresten, dierlijke resten en zelfs menselijke resten niet bewaard blijven in de Drentse zandgronden. De museumdocent wijst de trechterbekers aan, maar wijst ook op de andere vormen.

Meer dan hunebedden: steenkist

Bij de steenkist wordt benadrukt dat niet alle hunebedbouwers werden begraven in een hunebed. De trechterbekerboeren hadden ook vlakgraven en steenkisten waar een of twee keer iemand werd begraven. We weten door de grafgiften (pijlpunten, trechterbekeraardewerk, kralen en bijlen) dat we te maken hebben met dezelfde mensen.

In het hunebed D26 …

In het hunebed wordt de vraag beantwoord waarom de hunebedbouwers nu eigenlijk met grafgiften werden begraven. De mensen geloofden in een tweede leven waarbij naast kleding, sieraden, gereedschap en wapens ook eten en drinken werd meegegeven voor de reis naar het hiernamaals. Ook kunnen de potten worden gezien als een bewijs voor het plaatsvinden van rituelen rondom de begraving. De familieleden zullen hebben gegeten en gedronken tijdens de ceremonie en ook kunnen de potten uit het hunebed hierop wijzen. Om het hunebed heen zijn potten in kuilen gevonden en deze kunnen worden geïnterpreteerd als offer. Al met al een hoop om over na te denken.

Bijzondere vondsten, bijzondere verhalen…

Bij de vitrine zie je een aantal bijzonder vondsten. Een zuigflesje voor baby’s van 5.000 jaar oud! Een pot die met een leren veter aan elkaar is gebonden. Was deze pottenbakster zo trots op haar baksel dat de pot gebroken en al mee het graf in moest? Door deze verhalen kom je dichtbij de hunebedbouwers en hun ideeën en gevoelens.

Aardewerk uit D26 …

De laatste opgraving van een hunebed leverde ruim 150 potten op. In de vitrine zie je de grote hoeveelheid, maar ook de diversiteit. Bijzonder is de kom waarbij de nagelindrukken van de maakster nog te bewonderen zijn. Ook kun je zien dat veel potten sporen hebben van een witte pasta. Alle versieringen werden gevuld met een witte pasta en de potten zagen er in het verleden dus nog mooier uit.

Potten van D26.

Offers in waterrijke plaatsen

Net als andere voorwerpen werden ook potten met eten en drinken als offer achtergelaten in het veen. Potten speelden een rol in het leven, maar ook bij het begraven van een dierbare of het offeren aan de hogere machten.

Het grootste hunebed van Nederland

Bijzonder is dat het grootste hunebed nooit écht is opgegraven. Er liggen nu betontegels in zodat de vondsten beschermd zijn en mensen er niet illlegaal kunnen gaan graven. Je kunt er nu nooit meer bij, maar… de museumdocent vertelt het verhaal van de eerste opgraving door Titia Brongersma en het graven van een stout jongetje. Tot slot mag iedereen even een scherf in de handen houden. Hoe voelt het om een scherf van een pot vast te houden met een ouderdom van ruim 5.000 jaar.

D27 . FFoto Hans Meijer

Reserveren

Via de afdeling Reserveringen is deze speciale rondleiding op maat te boeken (E reserveringen@hunebedcentrum.nl of T 0599-236374).

Vorig artikelAlignments de Lagatjar, Frankrijk
Volgend artikelStonehenge in Engeland, het bekendste megalithische bouwwerk ter wereld

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.