Tot het geslacht Andoorn (Stachys) behoren zo’n 300 planten. In het verleden zijn een aantal soorten gebruikt als medicijn bij de behandeling van wonden. In Nederland komen zo’n zes soorten voor: Akkerandoorn (Stachys arvensis), Alpenandoorn (Stachys alpina), Bergandoorn (Stachys recta), Betonie (Stachys officinalis), Bosandoorn (Stachys sylvatica) en Moerasandoorn (Stachys palustris). In ons Oertijdpark is de Akkerandoorn gespot in de steentijdakker en de Betonie in de Idylle en vlakbij het Hunebedcentrum bij de sluis is de Moerasandoorn te bewonderen.

Akkerandoorn in de steentijdakker (Oertijdpark).

Akkerandoorn

Deze andoorn is eenjarig en komt van nature in Nederland voor. Inmiddels staat de plant op de Nederlanse Rode lijst van de planten als vrij zeldzaam en zeer sterk afgenomen. De akkerandoorn kan 60 cm hoog worden en bloeit van juli tot oktober met witte tot roze bloemen. De plant is te vinden op akkers, in moestuinen en langs wegen, liefst op voedselrijke en vochtige plekken. De plant is gebruikt vanaf de Romeinse tijd voor het genezen van wonden net als de bosandoorn en moerasandoorn.

Betonica Officinalis
Betonie. By Pryma [CC BY-SA 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], from Wikimedia Commons

Betonie

Een andere naam voor de betonie is koortskruid en deze staat ook op de Nederlandse Rode lijst van planten als zeer zeldzaam en sterk in aantal afgenomen. De plant kan 90 cm hoog worden en bloeit van juni tot augustus met paarse bloemen. Als sierplant is de betonie te vinden in tuinen, maar ook langs bossen en in graslanden. De plant groeit graag op kalkrijke, lemige en niet te droge gronden. De oude Grieken en Romeinen gebruikten de plant om bloed te stelpen en als braakmiddel. Bij bezweringen werd de plant gebruikt in de middeleeuwen en vandaag de dag wordt de plant gebruikt bij blaasontsteking, diarree en problemen met de luchtwegen.

20140630Stachys palustris3
Moerasandoorn. By AnRo0002 [CC0], from Wikimedia Commons.

Moerasandoorn

Deze andoorn is een vaste plant met een maximale hoogte van 80 cm en bloeit van juni tot oktober met paarse bloemen. Zoals de naam doet vermoeden is de plant te vinden op vochtige plaatsen, denk aan langs sloten, beken, rivieren, maar ook ruigtes en bouwland. De plant is gewild bij insecten, maar ook de mens gebruikt de plant. Zo zijn de knolletjes op de wortelstokken vroeger gegeten. De bladeren van de plant hebben ontsmettende eigenschappen en werden dan ook gebruikt als medicijn bij wonden. Bij kneuzingen zou de wortel helpen door deze aan te brengen op de pijnlijke plek.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.