By José Antonio de Alzate y Ramírez (1737 – 1799). (Newberry Library: Vault Ayer MS 1031) [Public domain], via Wikimedia Commons.

De cochenilleluis (Dactylopius coccus) is bekend om zijn rode kleurstof oftewel karmijn (-zuur) en komt uit Midden- en Zuid-Amerika. De Azteken en Inca’s maakten er al gebruik van. De Spanjaarden namen de stof mee naar Europa in de 16e eeuw. Deze luis leeft als parasiet op de schijfcactus. De kleurstof komt met name uit de eitjes en is een natuurlijk organisch en dierlijk pigment. Het bloed levert in mindere mate kleurstof. Om de kleurstof te oogsten worden de luizen net voordat ze eieren leggen van de cactus gehaald en gedood, vervolgens gedroogd, gemalen en gefilterd. Om de kleur te behouden wordt de kleurstof gemengd met aluin, tin of koningswater.

Cochenille z01
De luizen op de schijfcactus. By Zyance [CC BY-SA 2.5 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5)], from Wikimedia Commons.

Meer dan een kleurstof

De kleurstof wordt gebruikt om kleding een dieprode kleur te geven. De kleurstof wordt ook gebruikt om verf te maken, zowel aquarel- als olieverf.

Ook in de cosmetica wordt karmijn gebruikt, denk aan lippenstift. De vermelding van het nummer CI 75470 geeft aan dat karmijn in het product zit.

Gedroogde luizenvrouwtjes
Gedroogde luizenvrouwtjes. By Sprinky [Public domain], from Wikimedia Commons.
Ondanks dat de stof giftig is, wordt deze gebruikt in voedingsmiddelen. Bij een melding van E120 hebben we met de kleurstof te maken. Mensen mogen maximaal 0,005 g per kilo lichaamsgewicht nuttigen. In het artikel Insecten in de prehistorie wordt een voorbeeld gegeven: Starbucks Strawberry Frappucino. De stof wordt verwerkt in yoghurt, sap. snoep, koek en pudding.
Cochenille z02
Cochenille. By Zyance [CC BY-SA 2.5 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5)], from Wikimedia Commons.
Vorig artikelBerendruif: verfstof, medicijn en sierplant
Volgend artikel3000-year-old sword found in Eastern Romania

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.