Het geslacht Helianthus bestaat uit soorten die van oorsprong voorkomen in Noord-Amerika, maar inmiddels kennen we in Nederland twee soorten als gewas: zonnebloem (Helianthus annuus) en aardpeer (Helianthus tuberosus). De naam komt van zon (helios) en bloem (anthos). De eenjarige planten kunnen 350 cm hoog worden en de stengel is ruw en harig. De gele bloemen draaien mee in de richting van de zon.

Sunflower Bumbebee
Zonnebloem. By Darren Hatcher [GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html) or CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/)], from Wikimedia Commons.

Zonnebloem

De eenjarige zonnebloem kan 3 meter hoog worden. Om het gewas te kunnen verbouwen zaai je de cultuurplant van april tot half juni. Het bloeit van juli tot oktober met een of meerdere bloemen. De dikke stengel is voorzien van haren. De plant heeft een goed doorluchte bodem nodig. Als de bloem is geopend wijzen de bloemen de hele dag naar het oosten. Van oorsprong komt de zonnebloem uit Noord- en Zuid-Amerika. Ruim 3.000 jaar geleden werden de zonnebloemen al verbouwd als gedomesticeerd gewas. Bij de Inca’s is de zonnebloem het symbool van de zonnegod. Spanjaarden introduceerden het gewas in 1530 in Europa.

Sunflower sky backdrop
Zonnebloem. By Fir0002 [GFDL 1.2 (http://www.gnu.org/licenses/old-licenses/fdl-1.2.html)], from Wikimedia Commons.

Gebruik van vroeger tot nu

Zonnebloemen zijn oliehoudende gewassen waarvan de olie wordt gebruikt in de keuken, maar ook verwerkt in diverse producten, denk aan margarine en producten voor de industrie. De olie kan goed tegen de hitte en kan daardoor gebruikt worden voor frituren. De olie bevat veel onverzadigde vetzuren en linolzuur. De zaden kunnen worden gegeten, zowel rauw als geroosterd. De zaden zijn zo te eten, maar kunnen ook gepeld worden. Gekiemde zaden met een lengte van maximaal 0,6 cm kunnen een lekkere toevoeging zijn aan broodjes en salades. De bloemen zijn rauw en gestoomd te eten. Eet de zonnebloem net als een artisjok. Ook voor het voeden van vee en pluimvee worden de zonnebloem gebruikt: loof en meel uit de zaden als veevoer en zaden aan pluimvee. De gedroogde stengels zijn geschikt als brandstof. De bloem levert een verfstof op, maar wordt ook gebruikt als snijbloem. De plant wordt tevens voor de sier aangeplant.

Tournesol Gers 3
Veld zonnebloemen. By F123 [CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)], from Wikimedia Commons.

Zonnewortel

Van nature komt de plant in Noord-Amerika voor, maar sinds het begin van de 20ste eeuw wordt deze plant gekweekt in Europa. De vaste plant kan wel 2 meter hoog worden en de harige stengels zijn vertakt. De zonnewortel bloeit van juli tot september met gele bloemen en de wortelstokken kunnen vanaf oktober worden geoogst. De wortels worden snel zacht waardoor deze slechts een aantal dagen kunnen worden bewaard. De smaak lijkt op aardpeer.

zonnewortel
Zonnewortel. By Jean-Marc Pascolo [CC BY-SA 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], from Wikimedia Commons.

Aardpeer

De aardpeer wordt als vaste plant gekweekt. Hij komt van oorsprong uit Noord-Amerika. In de 17e eeuw kwam de aardpeer naar Frankrijk toe en sindsdien wordt dit gewas bereid in de Franse keuken. De plant kan wel 3,5 meter hoog worden en de wortels kunnen na de eerste nachtvorst worden geoogst. De wortels hoeven niet geschild te worden vanwege de dunne schil.

Aardperen
Aardperen. By http://commons.wikimedia.org/wiki/User:Galwaygirl (Zelfgemaakt) [GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html) or CC BY-SA 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.