De vallei van de Jiangla rivier waar de Baishiya Karst-grot zich bevindt (foto: Dongju Zhang, Lanzhou Universiteit)

De Denisovagrot in het Altajgebergte is niet langer de enige plek waar overblijfselen van de Denisovamens gevonden zijn. Een onderkaak die veertig jaar geleden gevonden werd in Tibet blijkt nu ook van een Denisovamens te zijn.

Een grot in Rusland
Het verhaal van deze relatief onbekende mensachtige start in de jaren tachtig. In 1984 werden de eerste resten gevonden van wat later de Denisovamens zou gaan heten. Een Russische archeoloog ontdekte een kleine en zeer versleten tand uit de onderkaak van een jong individu. In 2010 lukte het om DNA uit een tweede vondst te halen, een vingerkootje van een kind. De Denisovamens zag het licht; onderzoekers stelden vast dat het DNA van een nog onbekende mensachtige was die later vernoemd zou worden naar de grot waar de menselijke resten gevonden werden (zie het artikel ‘Uitgestorven familieleden van de moderne mens: de Denisovamens’).

Een grot in Tibet
Nu blijkt dat in diezelfde jaren tachtig zo’n tweeduizend kilometer naar het zuidoosten ook een restant van een Denisovamens gevonden werd, een kaakbot om precies te zijn. Een monnik ontdekte het fossiel in de Baishiya Karst-grot, een heiligdom van Tibetaanse boeddhisten op het Tibetaans Hoogland en een toeristische trekpleister. Via via kwam het kaakbot terecht bij wetenschappers van de Lanzhou Universiteit. Sinds 2010 bestuderen zij de vindplaats van het kaakbot en in 2016 zijn zij een samenwerking aangegaan met onderzoekers van het Max Planck Instituut.


De fossiele onderkaak van de Tibetaanse Denisovamens (foto: Dongju Zhang, Lanzhou Universiteit)

Familie van
Het bleek onmogelijk om DNA uit het bot te halen maar samen lukte het hen wel om eiwitanalyses uit te voeren. Met een verrassend resultaat: het individu wiens kaakbot zij onderzochten bleek verwant aan de Denisovamens uit Rusland. Chuan-Chou Shen van de Nationale Universiteit van Taiwan dateerde de resten op een respectabele 160.000 jaar oud. “Daarmee is dit exemplaar even oud als de oudste exemplaren uit de Denisovagrot”. Dit betekent dat de Denisovamens zich al had aangepast aan de zuurstofarme condities op de hoogvlakte lang voordat Homo sapiens hier überhaupt aankwam.

De tijd zal het leren
Lange tijd was de enige vindplaats van overblijfselen van de Denisovamens één grot in Rusland. Nu is daar één grot in Tibet bijgekomen. Nog steeds een opmerkelijk feit aangezien stukjes Denisova-DNA gevonden worden in hedendaagse Aziatische, Australische en Melanesische populaties. “Dit suggereert dat deze mensachtigen ooit in zeer een uitgestrekt gebied leefde”, aldus Jean-Jacques Hublin, directeur van het Max Planck Instituut. Het blijft spannend waar het volgende Denisova-fossiel zal opduiken.

Bronnen

First hominins on the Tibetan Plateau were Denisovans

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.