In het museum is een diorama van verschillende foto’s te bewonderen. Frank Wiersema is samen met Harrie Wolters op pad gegaan om al deze foto’s te maken en heeft deze in vormgevingsprogramma’s omgezet tot 1 doorlopende foto van ruim 100 meter. De foto toont bossen van het Kniphorstbos, heide van de Gasterse Duinen, de omgeving van het Zuidlaardermeer, prachtige beelden van Drentsche Aa en Harry Huisman heeft in Duitsland de historische akkers van Huneburg vastgelegd. Frank Wiersema doet verslag.

In alle vroegte tref ik Harrie Wolters in Assen om van daaruit de natuur van de Drentsche Aa in te rijden. Het is de eerste van twee lange dagen fotograferen, want een veelzijdigheid aan landschappen moeten in panoramafoto’s vastgelegd worden. Als houwvast heb ik een paar uitgeprinte A4’jes bij me, met daarop het ontwerp van Perspekt Studio’s, het ontwerpbureau wat de hele nieuwe tentoonstelling heeft ontworpen. Vanuit hun headquarters in Haarlem hebben zij een ca. 100 meter lang panorama bedacht met daarin de verschillende landschappen en aan ons de schone taak om deze landschappen op te zoeken en vast te leggen. Gelukkig weet Harrie de weg in Drenthe en heeft hij al een route uitgestippeld waarmee we langs alle beoogde landschappen moeten komen.

Balloerveld Frank Wiersema

Onderweg van plek naar plek vraag ik regelmatig even te stoppen, omdat het landschap me in dat geval erg geschikt voordoet. In dit geval, bij het Balloerveld, voor een stukje moeras waar in de tentoonstelling de offervijver in terecht komt. Daarnaast moet de boerderij komen, dus ik ben blij met de berkjes die aan de rand van het water staan.

Oertijdpark Hunebedcentrum Frank Wiersema

De verbouwingen van het nieuwe entree gebouw zijn nog in volle gang, dus ik moet vragen om de hekken even opzij te halen zodat ik genoeg afstand kan nemen om de boerderij op de foto te zetten. Deze moet natuurlijk volgens precies hetzelfde format geschoten worden (met de horizon op tweederde) om naadloos in het diorama te kunnen passen. Alle moderne bordjes kan ik helaas niet weghalen, dus dat accepteer ik als Photoshop-uitdaging.

Harry Huisman

Naast de boerderij moet een akker komen. Dit is een uitdaging die Harrie en ik tijdens de rit door de landschappen nog even voor ons uit schuiven. Harrie bekijkt het opzetje van Perspekt met een uitdrukking op zijn gezicht die midden houdt tussen bezorgd en geamuseerd. “Dat voorbeeld ziet er toch niet uit, het lijkt wel een pas gemaaide maisakker.” Ik begrijp dat dit maar een globale schets is. “Zo’n modderige bende met tractorsporen zal wel niet de bedoeling zijn, maar waar halen we een akker vandaan die er niet als een moderne akker uitziet?” Dit is een probleem. Gelukkig heeft onze zwerfkei-in-de-branding Harry Huisman een indrukwekkend netwerk en weet in Duitsland een boer die nog op  historische wijze zijn akker heeft. Dus niet met moderne ploeg aangelegd en met wilde bloemen tussen het graan. Deze ligt ook nog eens omringd door bos, wat het de perfecte trechterbekerakker maakt. Harry blijkt gelukkig bereid om met dezelfde technische instructies naar het Duitse Huneburg te rijden om de fotografie van de akker op zicht te nemen.

Wanneer ik het panorama van de akker aan Harrie Wolters laat zien, wijst hij me er nog even op dat de akkers toen een bescheiden 50 meter bij 50 meter waren. Gelukkig kan ik een stuk uit de foto knippen om het formaat kloppend te krijgen.

Drentsche Aa bij Oudemolen Frank Wiersema

Onderweg bespreken Harrie Wolters en ik regelmatig een dilemma. Natuurlijk wil je in het museum het liefst verschillende aspecten van het leven in de prehistorie laten zien met de bijbehorende verschillende landschappen. Echter was in die tijd het overgrote deel van deze streek bos, wat slechts hier en daar onderbroken werd door een akker of een beekdal. Harrie is zichtbaar in zijn nopjes als we de auto kunnen parkeren bij een natuurlijk stroompje, waar in dit uitzonderlijke geval niet beide oevers netjes gemaaid zijn, maar een flora laten zien zoals deze er in de steentijd ook geweest moet zijn. Dit  geeft meteen een mooi stukje open plek om een hunebed op neer te zetten.

Grafheuvel Kniphorstbos bij Anloo Frank Wiersema

Het hunebed mag in het panorama niet ontbreken, maar hier komen we voor weer een nieuwe uitdaging. Alle hunebedden in Drenthe zijn tot het skelet van de stenen afgegraven, terwijl hier in de hunebedbouwertijd altijd een aarden heuvel overheen lag. Terwijl we aan het wandelen zijn door het met archeologie bezaaide Strubben-Kniphorstbos, zie ik een creatieve oplossing in een bronstijd grafheuvel. Als ik met de magie van Photoshop hier de stenen van de toegang in plaats en de stenen buitenring rondom leg, geeft dit een accurate weergave van hoe een hunebed er toentertijd uitzag.

Zuidlaardermeer /Oostpolder Frank Wiersema

Bij het Zuidlaardermeer, bij de Oostpolder, blijk ik niet de enige fotograaf. Dit blijkt een populair gebied voor vogelspotters. Ik grap dat de fotografen met toeters van telelenzen (bedoeld om de kleinste vogeltjes van grote afstand op de foto te krijgen) wel op mij neer zullen kijken, met mijn bescheiden lens. Ze zullen zich wel niet bedenken dat er ook fotografen in geïnteresseerd zijn om het adembenemende landschap vast te leggen.

Gasterse Duinen Frank Wiersema

Na een niet onaangename wandeling door de Gasterse Duinen komen we bij een punt waar ik erg blij mee ben. Een landschap fotograferen is een ding, maar om landschappen naadloos in elkaar over te laten gaan kan nog knap lastig zijn. Op deze plek zie ik in een blikveld zowel moeras als hei als bos; perfect voor dergelijke overgangen.

Gasterse Duinen Frank Wiersema

Wie aan Drentse landschappen denkt, denkt aan hei. De vraag is echter, of dit type landschap ook al bestond in de tijd van de hunebedbouwers. De meningen daarover zijn verdeeld. De grote open heidevelden zoals die er nu zijn, waren er in elk geval nog niet. Wij nemen wel de dichterlijke vrijheid om wat kleinere open plekken in het boslandschap te laten zien waar schaapjes graasden.

Gasterse Duinen Frank Wiersema

Terwijl we verschillende wandelpaden nemen door de Gasterse Duinen voor het beste shot van hei, komen we een kudde schaapjes tegen die genieten van deze mooie lentedag. Harrie en ik bediscussiëren of deze dieren er in de steentijd al waren. Schapen waren er sowieso, maar zagen deze er wezenlijk anders uit dan de schapen voor ons? Ik neem het zekere voor het onzekere en zet de schapen maar op de foto. Onze archeoloog Nadine Lemmers geeft achteraf uitsluitsel; op de foto staat een Drents heideschaap, die waren er toen nog niet. Het oudste ras van dit type is pas na de bronstijd vanuit het zuiden hierheen geïmporteerd. We weten niet precies hoe de schapen er in de steentijd uitzagen. Ze gaven nog geen wol en waren qua uiterlijk vermoedelijk dichter bij de moeflon. Meer hierover in dit artikel: https://www.hunebednieuwscafe.nl/2017/04/hoe-drents-is-schaap/

Frank Wiersema

Tijdens de wandeling komen we langs een pad waarlangs ze berken en jonge eiken hebben laten staan. Dit geeft een scherpe overgang waar ik blij mee ben, zo kunnen we de illusie van een beperkte open plek in het bos geven. Onze zorgen over het te open heidelandschap wordt uiteindelijk weggenomen als Perspekt Studio’s deze plek gebruikt om “slash and burn” te laten zien; het systematisch kappen en platbranden van stukken bos om hier een akker aan te kunnen leggen.

Drentsche Aa gebied tussen Gasteren en Schipborg Frank Wiersema

Bos blijft het belangrijkste landschap in steentijd Drenthe. Hier wordt een volledige wand in het museum aan geweid. Dan moet het dus wel een beetje een mooi bos zijn. Het valt nog niet mee om een bos te vinden wat de historisch correcte bomen heeft, niet te dichtbegroeid, zodat je geen diepte hebt, maar ook weer niet te jong, dus wel een beetje fotogeniek. Als we uiteindelijk dit bos gevonden hebben, laat de zon zich niet zien. Op fotografiedag 2 gelukkig wel, dus keren we terug voor de uiteindelijke foto. Aan het einde van mijn nachtelijke uurtjes nabewerken, ben ik balorig genoeg om de traditie van de oude meesters te volgen en mijzelf in mijn werk te verwerken. Ergens op de boswand piept mijn hoofd tussen de varens. Kun jij me vinden?

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.