Kamspheide is een klein stukkie netuur in de buurt van Balloo, tussen Assen en Rolde in. Het is in eigendom van Stichting het Drentse landschap. Het gebied leg vol met prehistorische resten. Aj een wandeling deur het gebied maakt koj langs een pingoruïne, een hunebed, verscheiden grafheuvels, schiere Damberenstruken (jeneverbessen) en celtic fields.
Kampsheide is ien van de “hotspots” van Hondsrug UNESCO Geopark. Zie https://www.dehondsrug.nl/hotspots/kampsheide/
Locatie Kampsheide

Wandeling Kampsheide
Het Drentse Landschap hef een wandeling van 5 km oetzet. Het startpunt is de parkeerplaots bij het informatiebord an het begun van het fietspad vanof Balloo (Tumuliboslaan) https://www.eindjeomindrenthe.nl/hdl-routes/index.html?appid=3e5c2b8a3310402a88919d4b023b0e87
Landschap ontstaon deur iestieden
Meerdere iestieden hebt het laandschap vörmd. Op Kampsheide ziew de restanten van twie iestieden. De op ien nao lèeste iestied, de Saale-iestied, hef de Rolderrug (als underdiel van het Hondsruggebied) vörmd en hef der veur zörgd dat het laandschap hier een glooiende vörm hef. De vlinten en de keiliem zint in dizze periode ofzet, wij praot dan over zo’n 150.000 jaor leden. In de lèeste iestied, de Weichsel-iestied, was het gloepens kaold in oes gebied. Der lag toen gien dik pak ies zoas in de iestied daorveur. In dizze periode is der een pak zaand ofzet, dat oet de toen dreug liggende Noordzee weid is. Wij nuumt dat dekzaand. Zo’n 20.000 jaor leden was de iestied op zin kaoldst. De bodem was permanent bevreuren (permafrost). Grondwater dat as bronwater umhoog wol, boorde zu’k in de permafrost en drukte de bodem umhoog. Der ontstunden (miest cirkelvörmige) heuvels van ies, zogenaamde pingo’s. Bij het smölten in latere tieden glee de bodem opzied en ontstun der een gat op de stee waor ooit de grond legen har. Dizze gaten nuum wij non (as der water in stiet) veenties, of pingoruïnes. De naam Veentie hef te maken met het feit dat der nao het ontstaon van de meerties veen in gruide dat in veul gevallen in de lèeste paarhonderd jaor ofgraven is veur het gebroek as braandstof, mar ok wal as bouwmateriaal. Het meertie op Kampsheide is zo’n pingoruine. Dit meertie was vrogger een iesbaan veur de inwoners oet de directe umgeving. Der zint ok Pingoruïnes waor gien water in stiet, dan is het gewoon een min of meer cirkelvörmige koel (leegte) in het landschap waor gien aandere naam veur is in het Drèents.

Doezenden jaoren geschiedenis
Het gebied tussen Assen en Rolde is al doezenden jaoren bewoond. der zint in het gebied voestbielen van de neanderthalers vunden, waordeur wij weet dat der al 40.000 jaor leden bewoning was. De eerste zichtbare resten zint de hunebedden, van ca. 5400 jaor leden. Op het terrein van Kampsheide leg der ien, namelijk D16. Het leg op de stee die wij vandaagdedag de Balloëres nuumt.

Grafheuvels
Op het terrein ligt verscheiden grafheuvels oet verschillende periodes. Een grote, vlakbij de waterplas (de pingoruïne), van 20 meter deursnee, is midden in de bronstied maakt (tussen 1800-1100 v. Chr.). Dizzend is in 1963 deur archeologen ofgraven. Zie zagen toen dat e in de loop van de tied driemaol ophoogd is, wat betiekent dat e in lange periodes broekt is. In de directe umgeving van dizze grote bult ligt nog meer, kleinere grafheuvels, die stamt oet de late brons- en iezertied. Zie waren waorschienlijk underdiel van een urnenveld.

Vlak in de buurt van Kampsheide ligt nog hiel veul meer grafheuvels. Het was ooit zölfs ien van de grootste concentraties in Drenthe. Nog aal ligt der tientallen, veural der vlakbij, in het Tumulibos. Gao daar in elk geval ies hen kieken, het is een donders mooi gezicht, al die heuvelties in de bos. Veur meer informatie over het Tumulibos zie https://www.hunebednieuwscafe.nl/2017/04/tumulibos-bij-rolde/

Celtic fields
Op het terrein (niet wied van de grote grafheuvel) ligt ok zogenaamde celtic fields. Zie zint een beetie lastig te zien. Der stiet een bordtie zodaj in elk geval weet waor zie ligt. Celtic fields zint kleine, miest veerkante, akkerties oet de iezertied. De kleine akkercomplexen zint umringd met wallegies. Vanoet de lucht zint de contouren mangs nog zichtbaar.
Tekst Harrie Wolters
Foto’s Jannes van Echten
Vertaoling Willy Weerman



![Valtherschans, Drents Kaart met Valtherschans. Cornelis Pijnacker [Public domain]](https://www.hunebednieuwscafe.nl/wp-content/uploads/2019/01/Drenthe_door_Cornelis_Pijnacker-gehele-kaart-218x150.jpg)







