Hennep (Cannabis sativa) kennen we ook wel als wiet of kemp. De plant is eenjarig en kent zowel mannelijke en vrouwelijke planten (tweehuizig). De plant heeft groenachtige bloemen: vrouwelijke stamperbloemen in aren en mannelijke meeldraadbloemen in pluimen. De bladeren zijn grof gezaagd. De plant kan maximaal 4 meter hoog worden. Hennep is een sterke plant en kan bijna overal ter wereld overleven, behalve in arctische klimaten. De plant kan goed tegen weersveranderingen en vereist geen vruchtbare bodem. Daarnaast heeft zij weinig natuurlijke vijanden.

Hennep. Afbeelding van Herbal Hemp via Pixabay.

Gebruik van vroeger tot nu

Het eetbare en voedzame hennepzaad is gezond voor mens en dier. Het kempzaad wordt onbewerkt gebruikt als vogelzaad en vissers gebruiken zaden als aas. Door de zaden te persen leveren de zaden hennepolie.
De plant bestaat voor zo’n 60 procent uit hout en het hennephout (andere naam scheven) wordt gebruikt als dierstrooisel, maar ook gebruikt als brandstof (hoge verbrandingswaarde en weinig as) en bouwmateriaal. De boombastvezels (mits niet opgedroogd) zijn makkelijk los te halen en bijzonder sterk. Van de vezels werd touw gemaakt, maar ook geweven textiel.

Hennep is een goede lokaal herwinbare grondstof voor bioraffinage. Hennep wordt als tussengewas verbouwd, In Oost-Groningen en in Oude Pekela staan twee verwerkingsbedrijven, namelijk Dun Agro en HempFlax. De bedrijven produceren als grondstof bastvezels, waarvan het merendeel wordt geëxporteerd. De vezels worden gebruikt bij het afdichten van verbindingen van leidingen, maar door andere koppelingen wordt het tegenwoordig minder toegepast. Henneptouw wordt in scheepsbouw en landbouw gebruikt en is erg sterk, niet duur en is weinig milieubelastend.
Voor de productie van sommige soorten papier wordt de hennepvezel gebruikt, denk aan vloeitjes voor het rollen van shag.

Van de vezels kan textiel worden gemaakt. Tot 1945 was hennep een belangrijke grondstof voor kleding en inmiddels worden de hennepvezels weer vaker gebruikt in sokken, truien, jassen en broeken, maar ook matten, visnetten en kussens.
De naam canvas is afgeleid van cannabis en het canvas voor zeilen en tenten was lange tijd hennep.

De oogst van vezelhennep
Vezelhennep. Taks [Public domain].

De plant is nuttig voor diverse toepassingen, maar veel mensen denken bij de plant meteen aan drugs en verbod. In de hennep zit een stof cannabinoïde (wel 60 verschillende), deze stof heeft een ontspannende en geestverruimende werking. De meest krachtige en bekende cannabinoïdes zijn CBD, CBN en THC. Steeds meer wordt cannabis als medicijn gebruikt, denk aan CBD-olie. Er zijn aanwijzingen dat cannabis met een hoog CBD-gehalte (waaronder Bediol) goed werkt tegen pijn en spasmen, bijvoorbeeld bij patiënten met multiple sclerose (MS). Het lijkt ook goed te werken tegen ontstekingsreacties. Cannabis met voornamelijk THC (Bedrocan, Bedica en Bedrobinol) is vooral effectief bij aandoeningen als het syndroom van Gilles de la Tourette, therapieresistent glaucoom en bij klachten als gewichtsverlies, misselijkheid en braken.

Cannabis wordt gebruikt door hindoes (o.a. tijdens het Holi Festival) en het wordt verwerkt tot Bhang. In het boeddhisme wordt het eerder gezien als een belemmering in de spirituele ervaring. Recenter gebruikten de rastafari’s, hippies en de Sufis (een moslim- stroming) cannabis. Tegenwoordig is Nederland een van de landen waar cannabis kan worden gekocht in coffeeshops.

Textielmuseum-cabinet-12
Joep Vogels, Textielmuseum Tilburg [CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)].

In de prehistorie was hennep al bekend als gewas in Nederland. Tijdens de aanleg van de Hanzelijn werden twee prehistorische graven in Hattemerbroek gevonden met polllen van moerasspirea en waarschijnlijk hennep. Een van de graven komt waarschijnlijk uit de klokbekercultuur (2495-2203 v. Chr.). Tot op heden lijkt dit de oudste vondst. Hennep werd in de prehistorie gebruikt voor het maken van touw, garen en textiel.

Buiten Nederland zijn ook aanwijzingen voor gebruik. In Oeiguristan, Xinjiang, in China is een 2700 jaar oud graf van een sjamaan gevonden met daarin meer dan 750 gram cannabis. De Griekse schrijver Herodotus omschrijft het gebruik van cannabis in Azië. Aanwijzingen voor het gebruik van hennep in kleding kennen we in China vanaf 600 v.Chr. In Europa is het bekend vanaf de Middeleeuwen.

02015 Sanddorn-Hanf Saft
Product met hennep. Silar [CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)].

Hennep als voedsel

Hennepolie is geschikt bij de bereiding van koude gerechten, maar kan niet worden gebruikt op hoog vuur. De olie bevat voor 80 procent essentiële vetzuren (20% alfa-linoleenzuur en 60% linolzuur). Deze vetzuren kan het lichaam niet zelf maken, het heeft een verlagende werking op het cholesterolgehalte. Hennepmeel is glutenvrij en kan dus gebruikt worden in deegproducten voor mensen met glutenallergie. Hennepextracten worden tot alcoholvrije drank, siroop of bier verwerkt. De aroma van hennep lijkt sterk op hop en is moeilijk te onderscheiden. De twee soorten behoren tot dezelfde familie.
De zaden hebben een goede vetzuurbalans en hoogwaardige eiwitten vandaar dat mensen deze als superfood zien.

Hanfstengel
Hennep en zijn vezels. User:Natrij [Public domain].

Bronnen

https://historiek.net/prehistorische-graven-ontdekt-bij-aanleg-hanzelijn/15623/

https://en.wikipedia.org/wiki/Cannabis

https://nl.wikipedia.org/wiki/Hennep

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.