Groot Zimbabwe Foto wikimedia-commons.

Bij Afrika beneden de Sahara denk je niet snel aan culturen die in de oudheid grote bouwwerken hebben neergezet die nu nog altijd zichtbaar in het landschap staan. Zimbabwe is een uitzondering. Hier ligt de oude stad Groot-Zimbabwe, getuige van een lange Afrikaanse geschiedenis. Op de plek waar deze oude stad staat is al sinds de 4e eeuw bewoning. Eerst door de Gokomere cultuur en later de Shona cultuur. Het Shona volk heeft er een grootse stad van gemaakt ommuurd met grote muren. Het heeft gefunctioneerd tot in de 15e eeuw. Nog altijd staan de muren overeind, deels gerestaureerd. Het Shona rijk, dat zich uitstrekte tot in Zuid Afrika en Botswana heeft 200 jaar bestaan. De stad was de hoofdstad van het Koninkrijk Zimbabwe. De stad heet van oudsher Groot Zimbabwe. Het huidige land Zimbabwe heeft zijn naam ontleend aan de naam van de oude stad.

Groot- Zimbabwe ligt in de heuvels in het zuid-oosten van het land bij het Mutrikwe meer en de stad Masvingo. Het staat sinds 1986 op de werelderfgoedlijst van UNESCO. De stad in Zimbabwe is een getuigenis van de rijke Afrikaanse geschiedenis.

Groot Zimbabwe. Foto Richard Pluck, Flickr

De overblijfselen van de stad zijn nu één van de oudste en grootste historische ruïnes van zuidelijk Afrika. De stad beslaat een gebied van 7,2 vierkante kilometer. De muren hebben omspannen een gebied van 730 hectare.

Er wordt gedacht dat de stad ooit bedoeld was als het paleis van de koning en vanuit hier werd vanuit de politiek van het Shona rijk bestuurd. De muren waren ooit tot 5 meter hoog. Het had ooit achttienduizend inwoners.

Het meest opvallende deel is de Great Enclosure. Dit was waarschijnlijk de verblijfplaats van de koning en zijn familie. De dikke muren en een oude toren staan nog steeds fier overeind.

Het woord Groot-Zimbabwe laat zien dat er blijkbaar ook kleinere steden geweest moeten zijn. Dat klopt, er zijn tot op heden 200 nederzettingen gevonden die horen bij dezelfde cultuur. Ze liggen verspreid door zuidelijk Afrika.

Van handelsstad tot ruïne

Groot-Zimbabwe was een grote handelsstad waar handelaren in goud en ivoor elkaar opzochten. De stad lag op de route naar de havens in Mozambique waar de handel werd ingeladen in de Europese schepen.

Tegenwoordig staan alleen nog de muren overeind van gebouwen die bestaan uit los op elkaar liggende graniet blokken. Het is een raadsel hoe ze hier op zijn gekomen gezien de lokale bevolking in die tijd alleen werkte met hout, riet en leem. De muren zijn op verschillende plekken soms wel vijf meter hoog en zijn opgebouwd zonder het gebruik van cement.

Waarom de stad uiteindelijk werd verlaten is niet bekend. Mogelijk nam een koninkrijk ten noorden van de stad de handel grotendeels over en raakten de goudmijnen rondom Groot-Zimbabwe uitgeput.

Een andere theorie is dat de stad verlaten werd door aanhoudende droogte en dat de bewoners naar groenere oorden vertrokken.

Groot Zimbabwe Foto Richard Pluck

Groot-Zimbabwe terug naar de natuur

Inmiddels heeft de savanne weer bezit genomen van de oude stad en zijn de ruïnes één geworden met de natuur. Als je de heuvels rond de stad beklimt zie je nog duidelijk de vormen van de vroegere pleinen.

Groot Zimbabwe Foto Wikimedia Commons janderk [Public domain]

Karanga Village

Bij Groot-Zimbabwe is het Karanga Village gebouwd. Het dorpje is een replica van de lemen hutjes die vroeger de stad omringden. Het geeft een goed beeld van hoe de hutten die destijds rond de stenen gebouwen stonden er vroeger uitzagen.

Vlag van Zimbabwe

In Groot-Zimbabwe werden acht grote, op palen rustende, spekstenen vogels gevonden. Zeven ervan bevonden zich in de vertrekken of heiligdommen waarin het heuvelfort is verdeeld. Deze vermoedelijke cultusobjecten waren symbolen van macht en identiteit. De mooiste lag tussen de grote omheining en het heuvelfort begraven. De vogel is nu verwerkt in het wapen en de vlag van Zimbabwe.

Vlag van Zimbabwe
Vorig artikelPersepolis, hoogtepunt van de bouwkunst van de Perzen
Volgend artikelSusa in Iran, gebouwd door vele volkeren
Harrie Wolters is algemeen directeur van het Hunebedcentrum.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.