“Deze stenen zijn op 20 á 30 kilometer diepte in de aarde ontstaan en liggen nu aan de oppervlakte”


Samen met collega Marja Braaksma-de Vries loopt Harry het dorpsplein in Borger op. Het vernieuwde dorpsplein is sinds de eerste nieuwe klinker een punt van discussie in het dorp. Maar het heeft Borger zeker meer smoel gegeven. Het is zelfs verworden tot één van de meeste favoriete plekjes van Harry Huisman. Waarom? Vooral vanwege één bijzondere, jawel, steen. Niet verwonderend, want al vanaf jongs af aan heeft Harry een affectie met stenen.

Al na een paar zinnen van de bevlogen amateurgeoloog kijk je anders naar de stenen die overal lukraak in het centrum van Borger liggen. “Elke gesteente heeft zijn verhaal. Die keien die je hier ziet die zijn afkomstig van de wortels van oude hooggebergten, zoals die vroeger in Scandinavië aanwezig waren. Deze stenen zijn op 20 á 30 kilometer diepte in de aarde ontstaan en liggen nu aan de oppervlakte. Stel je het eens voor.”

Voor veel mensen is steen niet meer dan steen, niets bijzonders. Niet voor Harry. “Ik weet van mijn moeder, dat ik op mijn derde al steentjes verzamelde. Wij gingen naar Zeegse en Norg , daar vond je dan op de zandpaden vuursteentjes. Boven op zolder legde ik ze op kleur en vorm op een groot plateau. Op een gegeven moment was ik er dan weer flauw van en gooide mijn moeder de hele zwik weg. Zo ging het jarenlang, al sluimerend door. Totdat ik me, naast gewone stenen, ging interesseren in stenen met fossielen.”

De steen waartegen Harry leunt is zo’n 120.000 jaar geleden meegekomen met gletsjerijs. “Het is een bijzonder ding, ik weet ook waar die vandaan komt. Hij ziet eruit alsof hij net uit een rots gehaald is. Het is een graniet uit Finland. Je kunt zien wat het heeft meegemaakt. Hij heeft weinig contact gehad met de bodem, anders was hij veel meer afgerond geweest. Hoekig aan alle kanten. Door het ijs is hij uit de rotsformatie gescheurd en naar hier getransporteerd. Op een bepaald vlak zie je hoefijzervormige barsten in elkaars verlengde, dat zijn drukbarsten. Hij komt uit Zuidwest Finland en het is een micoklien-graniet. Vooral te herkennen aan de kleur.”

Zijn passie voor stenen kreeg in 1956 een enorme boost. Met een etalagewedstrijd die hij samen met zijn klasgenoten won, verdiende hij geld dat hij gelijk verzilverde voor geologische standaardwerken. Onder andere het Keienboek van Van der Lijn. Een complete passie ontstond, naast zijn baan als collectiebeheerder bij het Natuurmuseum in Groningen. Waar hij een leven bleef werken, tot het ophield te bestaan. Dankzij Harrie Wolters, de huidige directeur van het Hunebedcentrum, raakte de amateurgeoloog betrokken bij het Hunebedcentrum en leerde hij het dorp Borger kennen.
“Wat ik zo leuk vind aan Borger is dat het eigenlijk de enige plek is waar je ongemerkt wordt geconfronteerd met stille getuigen van de IJstijd. Ze noemen zich wel de Hunebedhoofdstad van Drenthe, maar al die stenen bij de toegangswegen vertellen iets over de IJstijd. Natuurlijk hebben de Hunebedbouwers deze keien gebruikt om hunebedden mee te maken en met deze stenen in het nieuwe centrumplan, opent het toeristen en bezoekers de ogen. Het maakt Borger uniek, je ziet dit nergens. Dat vind ik subliem.”

Harry Huisman geeft nog steeds allerlei cursussen en lezingen in het Hunebedcentrum en op woensdagen ontvangt hij mensen met stenen op zijn stenenspreekuur. Alom wordt hij gerespecteerd om zijn uitmuntende kennis. Ik vraag hem hoe Borger eruit zag voor de komst van deze zwerfkei. “Men weet het niet. De Hondsrug was hier nog niet. Borger bestond nog niet. Ik ben eens bij de reconstructie van de N34 in Exloo geweest en daar zijn we wezen kijken. In die aardlagen, uit de voorlaatste ijstijd, is er een ijsfront blijven steken. Er is hier destijds een stuwwallandschap geweest, te vergelijken met in het midden van het land. Door de dynamiek van verschillende gletsjertongen. In het allerlaatste gedeelte van de voorlaatste IJstijd hebben we te maken gehad met een ijsstroom en die heeft ook hier alles vergruist en afgevlakt. Vervolgens ontstonden er een vijftal ruggen, waarvan de Hondsrug de meest opvallende is.”

Overal om ons heen, vertelt het landschap een verhaal. De stenen die onze voorouders uitzochten om imposante bouwwerken van te maken, vertellen nog oudere verhalen dan de Hunebedbouwers. Met deze stenen, ontstond de Hondsrug langer dan honderdduizend jaar geleden. Hoe meer je weet, des te meer je ziet!

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.