Wilde cichorei. Afbeelding van Natasha G via Pixabay .

De wilde cichorei (Cichorium intybus) behoort tot het geslacht Cichorei en is een tweejarige plant. Andijvie en witlof behoren tot hetzelfde geslacht. De tweede naam zou duiden op intybus wat melksap betekent in het Arabisch. Het tweede jaar bloeit de plant met prachtige blauwe bloemen in juli en augustus. De plant is te vinden in grasland en langs rivieren, akkers en wegen. In het zuiden en het midden van Nederland is de plant veel te vinden. Vandaag de dag is de plant ook vaak ingezaaid (bloemenmengsels). De plant is een pionier waarvan de bloemen alleen open gaan als de zon schijnt en waarbij de bloemen slechts een dagje bloeien. De plant wordt maximaal 150 cm lang, kan veel ruimte gebruiken en staat graag op een zonnige plek. De bruine wortel breekt snel en heeft een bittere smaak.

De cichorei komt van oorsprong uit Europa, maar heeft zich verspreid sindsdien. De Oude Grieken noemden de plant Kichorion of Kichore, de Egyptenaren Agon en de Romeinen Vriend van de Lever. Mogelijk hebben de Romeinen een rol gespeeld dat de plant inmiddels in Nederland is te vinden.

Wilde cichorei. Afbeelding van TheOtherKev via Pixabay.

Gebruik van de cichorei van de prehistorie tot nu

Van de wilde cichorei zijn de bloemen, bladeren en wortel eetbaar. De wortel is bitter van smaak en is het beste te oogsten in de periode van september tot en met februari. De bitterheid verminder je door de wortel in water te leggen voor een uurtje. De wortel kan je roerbakken of stoven, maar ook kan de geroosterde wortel als koffievervanger of surrogaat cichorei worden gebruikt. Tevens wordt het gebruikt als ingrediënt bij het zetten van koffie. In het verleden werd dit gedaan in tijden van schaarste, maar nu wordt het gebruikt om gezondheidsredenen. Aan het einde van 20ste eeuw werden de wortelen ook geteeld om inuline en zoetstof te produceren. Inmiddels zijn hier speciale rassen voor ontwikkeld. Vroeger en nu wordt de wortel gebruikt als varkensvoer. In Middelburg werd deze wortel met azijn, stroop of suiker aangemaakt en gegeten door de mens, tot 150 jaar geleden.
De Grieken en Romeinen aten wilde cichorei en zijn naaste verwant de andijvie al als groente. Molsla wordt de plant ook wel genoemd wanneer het blad voor consumptie wordt gebleekt, maar voor de molsla kan ook paardenbloem worden gebruikt. In de zeventiende eeuw was het witlof al zo in trek dat Dodonaeus het nodig vond om de kweekmethode te vermelden in zijn boek. Van de witlof zijn de (groene) bladeren eetbaar voordat de plant gebloeid heeft. In de negentiende eeuw begon men rond Brussel met de kweek van witte bladeren, vandaar de naam Brussels lof voor witlof.
De jonge bloeistengels kun je gekookt gebruikt, bijvoorbeeld gegratineerd of overgegoten met saus, room of vinaigrette. De jonge bladeren kunnen in het voorjaar voor salades geplukt worden en hebben een licht bittere smaak, maar de bladeren kunnen ook gekookt worden.

Wilde cichorei. Afbeelding van Natasha G via Pixabay .

Medisch

Volgens overleveringen zou de cichorei helpen bij maag- en leverklachten, verstoppingen en een gebrek aan eetlust. In de volksgeneeskunst wordt de wortel al heel lang als maagmiddel aangewend. De Oude Grieken aten de wilde plant met azijn gemengd omdat het goed voor de maag zou zijn. Het sap werd ook gebruikt bij lever- en miltkwalen en werkte tevens probaat als de galwerking te wensen over liet. De geneeskrachtige werking is het stimuleren van de galvorming en galafgifte en het bevorderen de spijsvertering

Koffiecichorei
Koffiecichorei

Koffiecichorei

Deze cichorei (Cichorium intybus var. sativum) wordt geteeld voor de productie van cichorei en inuline. Vanaf de 19e eeuw wordt een cafeïnevrije drank gemaakt van de gemalen en gebrande wortels van cichorei die lijkt op koffie. Rond 1800 is deze drank in Nederland populair, maar ook tijdens schaarste werd deze koffie gedronken. Vroeger werd een beetje van deze koffie aan echte koffie toegevoegd als smaakversterker. Vanaf de jaren negentig wordt cichorei verbouwd voor inuline en fructosestropen. Speciale rassen zijn hiervoor ontwikkeld. Sinds 2006 wordt de plant alleen nog geteeld voor de productie van inuline.

Teksten door Leah Groeneweg en Nadine Lemmerss

Bronnen

https://nl.wikipedia.org/wiki/Wilde_cichorei

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.