De maanbloem (Ipomoea alba) behoort tot de windefamilie (Convolvulaceae). De maanbloem is een vaste klimplant met stengels met een maximale lengte van 30 meter. De bladeren hebben een hartvormige tot ronde vorm met een spitse punt en bloeit in de zomermaanden. De schotelvormige, witte of roze bloemen zijn maximaal 14 cm groot. Van oorsprong is de maanbloem in de tropen en subtropen in Noord- en Zuid-Amerika te vinden, maar inmiddels is de plant ook te vinden in de tuinen in Nederland. De bloemen openen in de avond en sluiten bij de opkomst van de zon. Op bewolkte en/of koude dagen kunnen de bloemen langer open blijven. De bloemen van de plant worden bestoven door nachtvlinders. De naam maanbloem verwijst naar de vorm van de bloemen: volle maan en het openen van de bloemen in de avond. De plant vermeerdert zichzelf met behulp van zaden.

Ipomoea alba maanbloem
Maanbloem. Forest & Kim Starr, CC BY 3.0 US https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/us/deed.en, via Wikimedia Commons

Gebruik van prehistorie tot nu

Vandaag de dag wordt de plant gebruikt als decoratieve plant om de prachtige bloemen. In gebieden waar de plant door de kou niet kan overblijven, wordt de plant als eenjarige plant gebruikt. In sommige gebieden waar de plant een invasieve soort is, heeft de akkerbouw last van dit onkruid.

Ipomoea alba maanbloem
MaanbloeEpibase, CC BY 3.0 https://creativecommons.org/licenses/by/3.0, via Wikimedia Commons.

In de Meso-Amerikaanse samenlevingen is het sap van deze plant gebruikt om Castella elastica latex te maken. Het sap zorgde dat rubber een natuurlijk vulkanisatieproces doorloopt. De zwavel gaat verbindingen aan met de latex-isoprenen waarbij het rubber minder breekbaar wordt en beter schokken kan opvangen. Ruim 3.600 jaar geleden was deze kennis van natuurlijke vulkanisatie al bekend. Deze vorm van latex werd gebruikt als hechtmiddel, maar ook om rubberen ballen voor een balspel van de Olmeken te produceren. Ook andere volkeren zoals de Azteken en Maya’s kenden deze balsport. In Europa moesten we nog 3.000 jaar wachten op deze uitvinding.

olmec bal rubber latex
Rubberen bal. Madman2001, CC BY-SA 3.0 https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0, via Wikimedia Commons.

Bronnen

https://nl.wikipedia.org/wiki/Maanbloem

https://en.wikipedia.org/wiki/Ipomoea_alba

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.