Pierre de la fée in Draguignan

De hierboven afgebeelde dolmen, de belangrijkste megaliet in de Provence en geklasseerd als historisch monument in 1889, wordt “péiro de la fado” ( in het Provençaals) of “pierre de la fée” (in het Frans) genoemd. Dit kan vertaald worden met ”steen van de fee”. Het megalithische bouwwerk stamt uit de chalcolithische periode, dat wil zeggen dat het tussen 2000 en 1000 v.Chr. is opgericht. Zoals op diverse megalithische sites wordt aan deze plek vruchtbaarheidskracht toegeschreven. Vrouwen die kinderen wilden, zouden er heen gaan om de Esterelle-fee te bezoeken die hen zou helpen zwanger te worden. Meer voorbeelden zijn te vinden in het artikel kinderstenen.

In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, hebben de druïden en de Kelten niets te maken met de constructie van de dolmen in Frankrijk. Maar dit sluit niet uit dat ze later werden hergebruikt voor “magisch-religieuze” doeleinden. Altaar, offersteen, begrafenis…of feeënhuis… Alleen al op Frans grondgebied dragen enkele tientallen megalithische sites de naam “fee”. Fadarelles, fades, fados, fadas, fadée…namen die de plekken door de eeuwen heen hebben behouden. 

Paul Sébillot heeft een indrukwekkend aantal “feeëngrotten”, “feeënstenen” of “feeënkamers” van het ene eind van Frankrijk naar het andere opgemerkt, die de oude overtuigingen aantonen door hun benaming.

De Esterelle-fee is een lokale fee aan wie mensen offers kwamen brengen om vruchtbaarheid te verkrijgen, of om haar te bedanken voor het geven van een kind. Ook zwangere vrouwen maakten gebruik van de diensten van Esterelle, zodat de zwangerschap zo soepel mogelijk verliep. Sommigen maken van Esterelle een menselijke tovenaar (een “heks”). In dit geval lijkt het erop dat Esterelle vruchtbaarheidsdrankjes gaf aan iedereen die haar kwam bezoeken. Het doet denken aan het schrapen van steenstof (offerstenen en offerstenen 2) en het likken aan stenen (wie bouwde de megalieten op het Iberisch schiereiland). En het doet denken aan het belang van Stonehenge, wat een prehistorisch Lourdes zou zijn geweest. Mensen legden enorme afstanden af om bij de priesteressen van Stonehenge te komen en genezing te zoeken. En enkele prehistorische tempels op Malta zouden geboortekamers zijn geweest.

In de Provençaalse taal betekent estello ‘ster’, maar esterlo verwijst naar steriliteit. In de familie van feeën uit de folklore (die voorafgaan aan het christendom) zijn Grieks-Romeinse en Ligurische invloeden te vinden. 

De laatste zijn waarschijnlijk de oorsprong van deze fee Esterelle: de Grieken zouden in de Estérel een tempel hebben gebouwd, gewijd aan Diana/Artemis van Efeze (niet te verwarren met de klassieke Diana/Artemis), en zo is het thema vruchtbaarheid met Esterelle in verband te brengen. Deze Diana beoefent liefde zonder terughoudendheid en verzorgt de mens en de aarde.

In het koninkrijk van de fee Diane D’Esterel

Daudet schrijft:”.. of deze Estérelle fee die alleen op het puntje van de bergen rent”. De toespeling op het Estérel-massief is heel duidelijk. De legende vertelt dat veel altaren waren opgericht op de verschillende toppen van het Estérel-massief.

Volgens een sage is de Pierre de la Fée in Provence-Alpes-Côte d’Azur gebouwd door een fee om een liefdeskoppel te beschermen tegen regen en storm.

Boven: dolmen des Fées (of Morel das Fades)

Links: Pierre de la fée

Een allée couverte op een heuvel in Pépieux-Minervois (Aude) is genaamd dolmen des Fées (dolmen van de feeën) of dolmen du Coteau de Fees (dolmen van de heuvel van de feeën) en de heuvel is bekend als Morel das Fades (of Moural; heuvel van de feeën). Deze dolmen is meer dan 5000 jaar oud. De dolmen werd gebouwd tussen 3500 en 2000 v.Chr. tijdens het late Neolithicum door de Veraza-bevolking die de regio bewoonde en er zijn aanwijzingen dat het gebruik ervan doorging in het Chalcolithische (koper) tijdperk en in de vroege bronstijd. Er werden menselijke botten ontdekt, evenals overblijfselen van aardewerk en enkele gebeeldhouwde stenen accessoires.

Bij het diepploegen (boren voor het planten van wijnstokken) in 1903 werden onder de heuvel veel overblijfselen ontdekt. In 1946 onthulden meer nauwgezette opgravingen door Odette en Jean Taffanel een necropolis van het type “Champs d’Urnes” (van ongeveer 2.800 jaar geleden). Deze graven waren ronde kuilen. De grafurn bevatte de botresten van de crematie en siervoorwerpen zoals terracotta kettingkralen of bronzen armbanden. Andere urnen bevatten offers aan de doden. IJzeren voorwerpen waren zeldzaam. Een paar kilometer verderop ligt de Mourel des Morts (de Coteau des Morts), bijna symmetrisch ten opzichte van het dorp Siran. De grafpraktijken gingen daar nog lang na de bouw en het gebruik van de megalithische site door.

Het dorp Pépieux-Minervois reproduceerde, in het midden van een rotonde, de dolmen op kleinere schaal. Een geweldig initiatief dat het mogelijk maakt om deze getuigenis van het verleden bekend te maken. Het megalithisch bouwwerk wordt ook wel Palet de Roland genoemd en kwam voor in het artikel over Karel de Grote en (de vernietiging van) hunebedden. Het bouwwerk lijkt een rond gat te hebben bevat, wat als doorgang kon worden gebruikt.

De dolmen des fées (of Morel das Fades)

Volgens de legende is Le Creux ès Faïes, in het Frans: Le Creux des Fées (het hol van de feeën), bij Le Catioroc op het Kanaaleiland Guernsey een plaats die wordt bewoond door feeën. Op volle maannachten komen de feeën uit de dolmen om de heksen van de driepootdolmen te ontmoeten, die zich op een kilometer afstand bevindt. Ze dansen daar tot het ochtendgloren en zingen “Qui hou hou, Marie Lihou“, om de draak te steken met het heiligdom van Onze-Lieve-Vrouw van Lihou op het eiland Lihou.

Volgens de legende werd, in de netten van een visser, een standbeeld van de Maagd ontdekt. Dit wordt ontvangen als een teken uit de hemel. Een kapel werd gebouwd in Cap-Lihou, deze groeide uit tot een kerk.

Guernsey is buitengewoon rijk aan oude verhalen en legendes over hekserij en duivel aanbidding. Als een dolmen in een oude legende of volksverhaal voorkomt, was het bijna altijd gelinkt aan hekserij of de duivel. Aan het begin van de zeventiende eeuw stond Le Catioroc bekend als de nachtelijke verblijfplaats van de heksen en tovenaars tijdens de hekserijprocessen die werden gehouden onder gerechtsdeurwaarder Amias de Carteret (die in functie was van 1600-1630). Le Catioroc was niet de enige ‘sabbat’ op het eiland. 

Volgens de ‘bekentenissen’ van de heksen zat de duivel in de vorm van een zwarte geit genaamd ‘Baal Berith’ of ‘Barberie’ op vrijdagavond op de middelste deksteen van de dolmen. De heksen, heksenmeesters en feeën dansten rond ‘in aanbidding’. Geleid in hun feestvreugde door de verschrikkelijke Heroguiazes (heksen), schreeuwden en zongen ze in koor.

Nog in de vorige eeuw werd deze plaats streng vermeden door een bijgelovige bevolking als het weekend op gang kwam. Het hele gebied hier is bezaaid met stenen, sommige duidelijk begraven en sommige schijnbaar met opzet verspreid.

Creux ès Faïes

De Pierre du Crapeau is een dolmen in Baugé. De dolmen zou een pad zijn dat door de feeën in steen is veranderd. Een holte op de deksteen zou altijd met water worden gevuld, ongeacht het seizoen, door het werk van de duivel.

De dolmen Las Tombas de Las Fadas, Tombe des Fées (tombe van de feeën) of Pierre des Fées (steen van de feeën) is een allée couverte in Mazeyrat-d’Allier. Een legende zegt dat de feeën zich daar verzamelden om witte en zwarte wol te spinnen. Ze droegen grote stenen op hun hoofd om stoelen te maken. Op een nacht verpletterden de stenen hen en vormden hun graf.

Het gebouw heeft veel schade opgelopen, maar uit de beschrijving uit 1880 kon worden afgeleid dat het om het korte type 2 ging. De kamer, gericht op het noordwesten/zuidoosten, is 6 meter lang, 2,60 tot 3 meter breed en 1,60 tot 1,75 meter hoog. Er werden keramische scherven uit de Hallstatt-periode in aangetroffen.

Overblijfselen van de dolmen “las Tombas de Las Fadas” in Mazeyrat-d’Allier
La Cabane de la Fée

De dolmen La Cabane de la Fée (hut van de fee) is gelegen in het gehucht Eyzat ten noorden van Beynat.

De Pierres Branlantes heeft meer dan 60 cupmarks. Volgens een legende schudden de stenen als de klok van de parochiekerk luidt om middernacht of twaalf uur ’s middags. Zoals met vele andere opmerkelijke stenen werd verteld dat er schatten begraven lagen en de grond werd er tevergeefs verplaatst. Er wordt ook gezegd dat de dolmen een kleine grot zou bevatten: de kamer van de feeën.

De dolmen de la Tuile des Fées (de tegel van de fee), ook wel het Graf van de Feeën of de Dolmen de Pinols genoemd, is gelegen in de gemeente Tailhac in het Franse departement Haute-Loire. Volgens de overlevering werd het monument gebouwd door een fee om te schuilen voor slecht weer toen ze haar schapen hoedde. Het zichtbare gat in een van de stenen zou tijdens het transport door de spinrok zijn aangebracht.

L’ Usteau du Loup (gebruiksvoorwerp van de wolf), ook wel allée couverte d’Unsac of Cabane/Maison du Loup (hut/huis van de wolf) of La Cabane/Grotte des Fées (hut/grot van de feeën), is een allée couverte in Saint-Gervazy. In de collectieve verbeelding wordt het monument geassocieerd met de wolf of de feeën, in veel gevallen de duivel en de boze geesten, zoals blijkt uit de vele namen die het heeft gekregen.

De Peyre-Brune dolmen, ook wel Peyrebrune, Pierre-Brune of Bel(l)et dolmen genoemd, is een dolmen gelegen in Saint-Aquilin in de Dordogne. Volgens de overlevering zou de dolmen de begrafenis herbergen van een militaire leider die getrouwd was met een fee. Hij zou tijdens een veldslag zijn gedood. De fee gaf toen opdracht om de dolmen op te richten op de plaats van de strijd. Bovendien vervloekte ze degene die het graf zou durven aanraken.

dolmen Frébouchère

De dolmen Frébouchère, ook wel Pierre-Couverte, zou zijn gebouwd door feeën en fadets. Volgens een getuigenis uit 1840 werd de dolmen op feestdagen gebruikt als feestzaal: jonge meisjes dansten op de dolmen terwijl wijn werd geschonken aan de oudsten in de grafkamer. Dit ergerde de betoverde feeën en fradets, zodat in de naburige boerderijen het vee bezweek aan epidemieën. Alleen de vernietiging van de boerderijen kon de betovering opheffen. De dolmen zou op het oppervlak een bassin hebben dat overeenkomt met de voetstap van de duivel.

Het verhaal dat het bouwwerk door de bliksem werd getroffen zou vergeleken kunnen worden met een goddelijke bestraffing van dit monument, dat als heidens wordt beschouwd: in deze hypothese zou de keuze van de datum van het jaar van de gebeurtenis (1793 of 1815) niet toevallig zijn.

La Pierre Levée is een dolmen in Ardillières. Volgens een lokale legende zou de dolmen een poort van de hel zijn waarvan de oversteek zonder terugkeer zou zijn. In een andere versie zou deze deur worden bewaakt door een fee die onder de grond woont.

De dolmen de la Pierre-Fade (feeënsteen) ligt in Saint-Étienne-des-Champs. De Cave aux Fées (grot van de feeën) of Chambre aux Fées (kamer van de feeën) is een dolmen in Saint-Cergues, een gelijknamige dolmen is te vinden in Brueil-en-Vexin.

Cave aux Fées in in Brueil-en-Vexin
Cave aux Fées in Cergues

De Dolmen de la Couture is gelegen in de gemeente Saint-Hilaire-la-Gravelle. Het gebouw zou zijn gebouwd door feeën of door de Heilige Maagd. Volgens een legende verschijnt op een plaats genaamd Val d’Enfer, dicht bij de site, de duivel elke kerstnacht kort voor middernacht en nodigt hij mannen uit om af te dalen in zijn hol vol schatten, dat vóór twaalf uur middernacht moet worden verlaten.

De allée couverte de la Bertinière, Maison des Fées of Grotte des Fées is volgens de legende bewoond door kwaadaardige dwergen en bovennatuurlijke hazen. De boeren meldden ook dat de feeën het vee dat te dicht bij hen kwam opsloten, en dat er vreemde geluiden uit het bouwwerk ontsnapten.

De dolmen van Pierre Cesée is een dolmen in Soucelles. Volgens Desmazières gaat het volgens de traditie over een fee die de dolmen bouwde; ze liet de afdruk van haar hiel en haar staf op de bovenkant van de deksteen achter voordat ze in de Loir sprong. De naam van Pierre Césée komt van het feit dat het door bliksem werd gebroken (caesee). Volgens een andere traditie is het een vervorming van César, aan wie in dezelfde gemeente de menhir van Foucronières wordt toegeschreven, bekend als de vinger van Caesar.

Menhir, la Pierre aux Fées

Lang, lang geleden, tegen het einde van april, ten tijde van de Rogaties (drie dagen voor hemelvaart), trokken overal op het platteland plechtige processies door de velden om God te vragen de gewassen, de dieren en het werk van mensen te zegenen. Bij deze gelegenheid moest men bidden, de processies volgen en op straffe van zware straffen mocht niemand werken. Ondanks dat, ondanks de verboden, zwoegden een boer en zijn vrouw hard in een land zeer dicht bij de Chapelle du Genetoye. Niets en niemand zou hen van hun werk hebben kunnen afleiden. Ze stopten niet eens toen de processie voorbij kwam. 

Zulke goddeloosheid kan niet ongestraft blijven. Ze verdienden een voorbeeldige straf. Toen het heilige sacrament hun hoogtepunt bereikte, werden de twee heiligschenners ogenblikkelijk in stenen veranderd. Sindsdien hebben de twee grote tweelingstenen van Saint-Micaud voorbijgangers eraan herinnerd dat men de goddelijke gerechtigheid niet ongestraft tart.

Er waren dan ook twee menhir la Pierre aux Fées (feeënsteen) in het veld te vinden. Een van de twee stenen viel aan het begin van de 19e eeuw en werd in 1860 gebroken om te worden gebruikt bij de bouw van een boerderij. De tweede stortte ook in (in 1871) na een sterke nacht van dooi en men veronderstelt vanwege de acties van schatzoekers. De eigenaar besloot 3 jaar later om van deze omvangrijke steen af te komen door hem in een diepe greppel te kantelen. Het was pas in 1911 dat Victor Berthier besloot de menhir uit zijn “tombe” te verwijderen en langs de kant van de weg op te richten. Hij werd daarbij geholpen door Eugène Schneider die hem alle mechanische middelen ter beschikking stelde om dit mooie blok van 6,35 meter en meer dan 15 ton op te tillen.

Het is ’s avonds, onder een projector, dat de feeënsteen al zijn magie onthult. Het meest opvallende teken is rechtsboven te zien: de beroemde slang met 8 meanders. Als je beter kijkt, kun je ook antropomorfen, croziers, idoliforms en andere niet-geïdentificeerde objecten zien, zoals die links van de serpentiform en de mysterieuze U. In 2014 zijn nieuwe onderzoeken uitgevoerd om een ​​3D-topografie te maken. Zo onthulde de menhir ons een ander teken op een van zijn andere kanten: een zon.

dolmen de Ty-ar-Boudiged

De dolmen de Ty-ar-Boudiged is een dolmen in Brennilis. De dolmen is het huis van de feeën (Ty-ar-Boudiged in het Bretons) en zou door dwergen zijn gebouwd terwijl ze in oorlog waren met de reuzen die in Mougau-Bihan woonden.

De dolmen de la Pierre Levée (of Relevée), la Table du Diable (de tafel van de reus) of la Caillotte de Gargantua is volgens de overlevering een “caillotte” die in de schoen van de reus Gargantua werd meegenomen. De reus kwam er van af door zijn schoenen uit te doen. Volgens andere legendes zou het door de feeën zijn gebouwd en elke nacht ontsnapte het aan een melodieuze muziek.

De Dent de Gargantua (de tand van Gargantua) is een menhir in Saint-Suliac. Volgens de legende zag de reus Gargantua, die aan de oevers van de Rance liep, een fee op wie hij verliefd werd en hij trouwde hij met haar. Toen Gargantua terugkeerde van de jacht, beviel zijn vrouw van een jongen. Gargantua wilde hem verslinden, maar de fee verving het kind door een enorme steen die ze in doeken verborg. Gargantua brak een tand op de steen en spuugde die op de grond. In woede stampte de reus met zijn voet op de grond en vormde zo de vlakte van Mordreuc die nu onder water staat in Pleudihen-sur-Rance. Toen verliet hij de plaats, maar hij werd gehinderd door het grind dat in zijn schoenen was gekomen toen hij de grond raakte. Gargantua schudde zijn schoenen om ze kwijt te raken en twee blokken graniet vielen eruit, één aan de monding van de Rance (de Rocher de Bizeux) en de andere in de baai (de Rocher de Cancale).

De dolmen La Salle des Fées (de kamer van de feeën), ook wel Port Faissant dolmen genoemd, is een dolmen in Sainte-Pazanne. Aan het begin van de 19e eeuw meende een antiquair uit Nantes een afbeelding van een monsterlijke figuur te herkennen, die de naam aannam van het beest van Port Faissant. Bizeul beschreef het in 1846. Bovendien meldden sommigen een beeldhouwwerk dat een menselijke figuur voorstelt die in reliëf op een steen van de dolmen is uitgehouwen.

Het bouwwerk is nu bedekt met kreupelhout, het is erg moeilijk om de architectuur te herkennen. Pitre de Lisle du Dreneuc (archeoloog en eerste conservator van het Dobrée Museum) meende een allée couverte te herkennen, waarvan de gang was vernield. Het lijkt eerder een dolmen van het Anjou-type te zijn. De dolmen bevindt zich op privéterrein, zichtbaar vanaf de weg in de buurt van Port Faissant.

La Salle des Fées

De Pierre-aux-Fées (feeënsteen) of Pierre des Morts (steen van de doden) in Reignier fascineert met zijn mystieke en legendarische interpretaties, waarbij de energiekracht wordt erkend. De megalithische vindplaats ligt twaalf kilometer ten zuidoosten van de Zwitserse stad Genève in het Franse departement Haute-Savoie.

De onderkant van de deksteen is bewerkt en afgevlakt. Het toont groeven die 30 tot 50 centimeter breed zijn en trapeziumvormig zijn gerangschikt. Ze hebben een maximale diepte van vijf centimeter. De bovenranden van de ondersteunende stenen passen echter niet perfect in de groeven van de deksteen. Dit zou erop kunnen wijzen dat de deksteen al in gebruik was op een ouder monument en later op deze plek is hergebruikt. Het bepalen van de ouderdom is dan ook niet eenvoudig, maar de bouw van het complex zou tussen 3200 en 2800 v.Chr. hebben gelegen.

Volgens oude getuigenissen zou de dolmen gedeeltelijk bedekt zijn geweest met de overblijfselen van een tumulus. Aan de achterkant van de kamer zijn twee grote platen op de grond geplaatst. Rondom deze platen en de dolmen zijn tien blokken opgesteld, in een hoefijzervorm, die de kransstenen kunnen zijn van de steenhoop die de dolmen bedekte.

In het hart van de kamer is een merkwaardig blok geplaatst. De populaire traditie ziet dit blok als een altaar dat gebruikt had kunnen worden om offers te brengen.

De dolmen wordt voor het eerst genoemd in 1819 als een druïdenaltaar. De eerste bekende illustratie werd in 1834 gepubliceerd door Burdallet. In 1843 deed de eigenaar van het land onderzoek in de kamer en ontdekte volgens H.J. Gosse alleen de botten van dieren (schapen en ossen). J.D. Blavignac gaf in 1847 een beknopt plan. In 1872 benoemde P. Vionnet, aan wie we de eerste foto’s van het monument te danken hebben, het als een dolmen. In 1878 groef Louis Revon ten westen van het monument op, maar zonder resultaat, en publiceerde een volledige beschrijving ervan met een zeer gedetailleerd plan. In 1879 ontdekten Fessi, Mayor en Olivier er botten van dieren (4 tanden, 1 runderkootje) dat nu bewaard wordt in de collecties van het Museum van Genève.

Volgens een legende werd ridder Aymon de Bellecombe, dapper maar arm, verliefd op Alice, de dochter van de Baron du Châtelet. Hij vroeg om haar hand, maar de baron, die vond dat hij niet van adellijke afkomst was en in de hoop hem weg te krijgen, stelde hem een ​​voorwaarde: hij moest voor zonsopgang vier grote stenen uit de vlakte van Rockeries vervoeren, zodat ze dienen als tafel voor de huwelijksmaaltijd. Dankzij de tussenkomst van de feeën was de tafel op tijd gedekt.

Volgens een andere traditie zouden de feeën verrast zijn door de storm en een schuilplaats van fortuin hebben gebouwd met stenen die in de vlakte waren gevonden.

Pierre-aux-Fées in Reignier

Volgens de legende was de dolmen Pierre des Fades, ook wel de dolmen Colombier genoemd, in de gemeente Saint-Jean-d’Aubrigoux een plaats die bezocht werd door feeën (Fades). Volgens de overlevering is Pierre Ardoue, ook wel Pierre Ardroue of Pierre Ardoué in Saint-Léger-en-Yvelines gebouwd door feeën.

Dolmen de la Pierre aux Fées in Villers-Saint-Sépulcre is een allée couverte. Het eerste onderzoek naar dit monument dateert uit 1758. Volgens de documenten van die tijd kwamen alleen de dekstenen uit de grond, de vestibule en de grafkamer waren gevuld met aarde. Het bouwwerk is ongeveer 9 meter lang en 2 meter breed.

Een van de verticale stenen is doorboord met een cirkelvormig gat dat een “mangat” wordt genoemd, specifiek voor de hunebedden van de Seine-Oise-Marne-cultuur van 4.500 jaar geleden. Het openingsgat is ongeveer 50 centimeter in diameter. Dit doet denken aan de “Pedra Formosa” in specifieke megalieten op het Iberisch schiereiland.

Dolmen de la Pierre aux Fées

Zonder twijfel de grootste dolmen van Frankrijk in de gemeente Essé, een legendarische plek waar de fee Viviane (Vrouwe van het Meer uit de legende van Koning Arthur) haar sporen heeft achtergelaten: de Roche-aux-fées. Viviane wordt ook met andere bouwwerken in verband gebracht, zoals vertelt in koning Arthur en megalieten.

Met 6 meter breed en 4 meter hoog is deze plek behoorlijk indrukwekkend. Het bouwwerk is 19,5 meter lang en van het noordnoordwesten naar het zuidzuidoosten gericht: het is gericht op zonsopkomst tijdens de winterzonnewende. Oorspronkelijk was het bouwwerk afgedekt door een grafheuvel. Deze is in de Romeinse tijd afgegraven.

Op de dag van de winterzonnewende, de kortste dag (op het noordelijk halfrond), raakt de zon de steen aan de onderkant van de megaliet bij zonsopgang.

Volgens de legende hebben de feeën het bouwwerk in een nacht gebouwd. Zij zouden de stenen getransporteerd hebben. Toen het gebouw klaar was, waarschuwden de bouwfeeën pas laat de feeën die grote blokken droegen. Deze waren overbodig geworden. Dus de laatsten lieten de rotsen van hun schorten vallen, waardoor menhirs overbleven zoals die van Runfort of die van de Trois-Marie. Ook de Champ de la Pierre menhir en de Champ Horel menhir zouden door feeën zijn verloren tijdens de bouw van deze dolmen.

Een dergelijk monument moest wel inspireren tot verhalen en bijgeloof. Bepaalde overtuigingen hebben betrekking op het aantal stenen dat constant zou variëren. Een van de opvattingen in het bijzonder is dat pasgetrouwden bij nieuwe maan het aantal stenen moeten tellen door elk afzonderlijk rond de dolmen te gaan, de vrouwen met de klok mee en de mannen in de tegenovergestelde richting; als ze hetzelfde aantal tellen, zal hun verbintenis duurzaam zijn. Er is ook een “steen die getuigt van huwelijkstrouw”.

Iedereen kent de Roche-aux-Fées, de beroemde dolmen en het trefpunt van de meest verbazingwekkende Bretonse feeën. 
Of ze nu Plume, de Pipelette-fee, de Charms-fee of de Holly-fee worden genoemd, hun avonturen zijn zowel magisch als grappig. 
En geloof niet dat ze tussen hen blijven! 
Ze ontmoeten verontrustende geesten, hongerige wolven, grappige korrigans, eenhoorns uit Pamplona, ​​welwillende heksen, verliefde prinsen…, allemaal magnifieke acteurs van de 15 tijdloze en toch zo actuele verhalen van deze collectie. 
Verzameling van 17 korte, intrigerende en grappige verhalen die ons uitnodigen om een ​​wondere wereld te ontdekken. 
Die van Plume, de leerling-fee, aan wie vreemde avonturen gebeuren in de buurt van La Roche-aux-Fées. 
We ontmoeten veel korrigans, de ogre van het bos, de koedraak, de fee van Charms en de Wisdom fairy, de hebzuchtige koning… 

Zoveel personages die soms verontrustend, maar vaker sympathiek zijn!
Ze heten Plume, Margot de fee, de Pipelette-fee, de Charms-fee… Ze bewonen allemaal de Bretonse dolmen van La Roche-aux-Fées. 
En gelukkig hebben ze duizend magische krachten! 
Hoe zouden ze anders de heldinnen blijven van de avonturen waarin ze reuzen, heksen, vampiers, kobolden, geesten en anderen ontmoeten? 
Zoveel prachtige karakters zijn te vinden in 18 magische en ondeugende verhalen in deze collectie.

In de vijftiende eeuw werd verteld dat de Roche-aux-Fees als een grot gebouwd is door feeën om de zielen van goede mensen te beschermen, maar deze feeën zijn gevlucht. Sindsdien zou het fluiten van de wind tussen de stenen de klaagzang zijn van zielen die ze niet meer bezoeken.

In de zeventiende eeuw werd opgetekend: ‘De mensen hier in de buurt willen dat het een oude tempel van de feeën is, voor wie hun voorouders veel eerbied hadden; belachelijke mening, maar niet verrassend, als we er aan denken dat het de boeren zijn die dat denken. Andere mensen geloven dat dit monument het graf was van een Romeinse generaal.” Een eeuw later vroeg Arthur de La Borderie zich af wat juist was; de poëtische legende van de boeren of van de pedante blunder van de verstandige mensen.

In 1904 gaf Adolphe Orain een beschrijving van de Roche-aux-Fées als inleiding op zijn verhaal La Fée des Houx. Een boer vertelt hoe de stenen werden getransporteert:

ze brachten er elk drie tegelijk, één onder elke arm en een derde op het hoofd. Als een van deze stenen aan hen ontsnapte, was het voorbij, de duivel verhinderde hen om het op te tillen. De ongelukkige fee die dit ongeluk was overkomen, moest de reis opnieuw beginnen. En inderdaad ziet men in de aangrenzende velden, hier en daar verspreid, gigantische stenen die op de grond liggen en vreemd zijn aan de rotsen van deze velden.

In dit verhaal begraven een houthakker en zijn vrouw een ongeopende pot in La Roche-aux-Fées in ruil voor een magische portemonnee die naar believen gouden munten bevat. In andere legenden bedriegt een boer een fee die de pasgeboren baby van de boerderij wil.

Er wordt gezegd dat “wie de Essé-dolmen vernietigt, binnen een jaar zal sterven”.

De “allée couverte” La Roche aux Fées is de grootste van Frankrijk, foto uit 2011
Felix Benoist tekende La Roche aux Fées tussen 1850 en 1860

De hierboven genoemde Roche aux Fées lijkt qua grootte en uiterlijk het meest op de dolmen van Bagneux. Het bouwwerk wordt ook wel La Grande Pierre Couverte, La Roche-aux-Fées of Le Grand Dolman genoemd. Verschillende tradities schrijven de constructie van dit bouwwerk toe aan de feeën, soms aan de druïden of de Goten.

De dolmen van Bagneux is een van de grootste hunebedden van Frankrijk. Volgens Michel Gruet zou het hunebed van Bagneux het grootste hunebed van Anjou zijn. Door zijn regelmaat en grootte is het een van de meest imposante en karakteristieke hunebedden uit het neolithicum.

Een foto gemaakt in de dolmen van Bagneux

De Pierre-Couverte is een dolmen in Pontigné. Volgens een lokale legende hoef je alleen maar een ploegschaar en een zilveren munt onder de dolmen te leggen en je vindt hem de volgende dag geslepen met het wisselgeld (of niet geslepen als de som niet voldoende is). Een andere traditie wil dat verloofde stellen samen naar binnen gaan om geluk te vinden. Dieren die te dicht bij de dolmen komen, worden door de feeën verwijderd.

De dolmen de Bouéry, Pierre levée de Bouéry, Pierre aux Fées of dolmen du Peu-de-la-Tâche is een dolmenin het bos van Bouéry à Mailhac-sur-Benaize. Volgens de traditie werd de dolmen gebouwd door vier feeën. De tafel heeft bijna veertig kleine conische napjes. Volgens een getuigenis verzameld aan het begin van de 20e eeuw, werden de meeste van deze gaten gemaakt door jonge herders met spijkers terwijl ze de schapen hoedden, maar sommige lijken ouder.

Volgens de legende werd de Maison des Fées in Miré gebouwd door feeën. Ze zouden ook in de dolmen hebben gewoond. Op de deksteen zouden afdrukken te zien zijn die zijn achtergelaten door het hoofd en de handen van de fee die de steen vervoerde.

 Boven en rechts: Maison des Fées 

Een van de noordelijkste staande stenen in Frankrijk: in het département Pas-de-Calais ligt de La Table des Fées in de plaats Fresnicourt-le-Dolmen. De plaatsnaam is vernoemd naar deze dolmen. Adrien de Mortillet, Claude Burnez en Jean Arnal beschouwen het als een allée couverte terwijl Auguste Terninck het als een ganggraf zag.

Volgens Terninck en Lequien maakte het deel uit van een belangrijk megalithisch complex dat bestond uit vier hunebedden die een diamant vormden en met elkaar verbonden waren door uitlijningen van menhirs, evenals een dubbele tumulus. Het complex is in het midden van de 19e eeuw vernietigd om te dienen als bouwmateriaal. Er wordt gezegd dat deze dolmen zijn “leven heeft gered” omdat de bliksem erop insloeg en het dus onmogelijk was om het in de bouw te gebruiken.

Er wordt gezegd dat deze hoek van het bos bovennatuurlijk is… Op bepaalde tijden van het jaar verzamelen de feeën, “les demoiselles blanches” of “de witte jonkvrouwen”, zich rond de dolmen om oude riten te vieren. Hun silhouetten verschijnen tussen de schaduwen, voordat ze een cirkel rond de dolmen vormen en dansen op het geluid van muziek die uit de grond lijkt te komen… Wee de verdwaalde reizigers of de eenvoudige wandelaars die, betoverd door de spreuken, binnendringen in hun cirkel. De demoiselles blanches, zo wordt gezegd, leiden hen naar hun wereld, waarvan de ingang zich onder de dolmen bevindt.

La Table des Fées in Fresnicourt-le-Dolmen

Le Dolmen de Hamel, Pierre-aux-savates (steen met pantoffels/slippers), la cuisine des fée of cuisine des Sorciers (keuken van de feeën of keuken van de tovenaars) in Pierre Chavatte is gedetailleerd beschreven door M. Bottin, secretaris van de Lille Science Society, in 1805. Het had toen vier draagstenen, maar twee werden rond 1830 door arbeiders neergehaald. De deksteen is 3,40 meter lang, 2,45 meter breed en 0,35 meter dik.

Het bouwwerk dateert uit het neolithicum, opgericht tussen 2800 -2000 v.Chr., en het werd gerestaureerd in de jaren 1930. Het is nu nog slechts een klein gedeelte van het oorspronkelijke bouwwerk. Veel stenen werden gebruikt voor de bouw van wegen, andere bleven tijdens de restauratie in de grond begraven. 

Het oppervlak van de deksteen heeft een tiental cilindrische napjes, 7 tot 8 centimeter breed en diep, waarvan acht verlengd zijn door geulen van 10 tot 12 centimeter lang. Ze zijn misschien van natuurlijke oorsprong, maar de regelmaat en glans wijzen op menselijk ingrijpen. Volgens L. Desailly zou hun opstelling overeenkomen met een weergave van het sterrenbeeld Ursa Major (Grote Beer). 

Deze napjes “vergelijkbaar met het teken dat een gewelddadige trap van de hiel in de klei zou achterlaten” zorgden voor de benaming “savates”, of “stenen savate”. 

Volgens de lokale traditie werden de stenen niet door mensenhanden bewerkt. Het bouwwerk was zo’n eeuw geleden een toevluchtsoord voor de Caramaras, die de krachten hadden om te genezen, de toekomst te voorspellen en spreuken uit te spreken. Het bos had ook een duistere naam: “Bois de Saturne” (bos van Saturnus/Satan).

De napjes ter grootte van een “gewoon drinkglas” lijken zoveel op kleine potten dat al snel het gerucht ging dat ze door tovenaars werden gebruikt om hun philtres samen te stellen. Philtre is een soort toverdrank (soms ook wel een amulet of drug) bedoeld om de drinker verliefd te laten worden op de gever. De naam la cuisine (de keuken) zou afkomstig zijn van dezelfde cilindrische napjes die aan kleine potten kunnen doen denken.

Le Dolmen de Hamel in 1830

Het is volgens de verhalen beter om niet te veel te dwalen langs het pad dat langs de open plek loopt op volle maannachten, in de buurt van de dolmen zul je zeker zeer merkwaardige geluiden horen…

Er zijn nog meer verklaringen voor de napjes in de folklore. Een daarvan onthult dat de meest regelmatige gaten eigenlijk de poten zijn van een stoel waar een fee zit als ze komt draaien… Een andere vertelt dat de afdrukken die op de steen zijn achtergelaten, die van heksendanspasjes zijn…het is gemakkelijk voor te stellen dat nachtelijke rituele dansen plaatsvinden tijdens een heksensabbat. Er wordt ook gezegd dat de voetafdrukken op de dolmen de voetafdrukken van de Maagd zijn.

Het zijn dus feeën, tovenaars en heksen (en af en toe de Maagd) die de plaats bewaken en wee iedereen die de dolmen beklimt en hun rust verstoort! Een paar stappen van de trap die naar de dolmen leidt, stroomt water uit een bron. Het is de “Cuisine des Fées”, een bron die door de dorpelingen wordt bezocht vanwege zijn weldadige deugden.

Boven: foto van voor de restauratie

Rechts: foto’s van na de restauratie, de grote napjes zijn duidelijk te zien (ook in de stenen die nu als draagstenen worden gebruikt)

De dolmen des Trois-Pierres, Pierre Percée of Pierre Trouée is een allée couverte in Trie-Château. Volgens de meest actuele legende werd het gebouw gebouwd door de feeën die de stenen in hun schort brachten. In een tweede legende, minder klassiek, kwam het monument vanzelf uit de grond, als een plant. Volgens de overlevering heeft de doorboorde steen genezende eigenschappen, zwakke kinderen werden er doorheen gehaald om hun gezondheid te herstellen en pasgeboren baby’s werden neergelegd op de deksteen.

De Dolmen de Mettray of de Grotte-aux-Fées is de grootste dolmen van de Touraine. De dolmen is 11 meter lang bij 4,50 meter breed, en is 2 tot 3 meter hoog. Twee menhirs en een andere dolmen, nu verdwenen, waren dicht bij deze ‘Grot van de Feeën’ geplaatst. Het bouwwerk werd opgericht tussen 2500 en 2000 v.Chr.

De Grotte aux Fées werd opgegraven in 1910. Botten, gepolijst vuursteen met inbegrip van een “geïmporteerde” bijl en fragmenten van aardewerk – sommige versierd met eenvoudige motieven (ongedateerd) – werden hierbij verzameld, maar zijn verloren gegaan.

Er waren neolithische inkervingen in dit hunebed te vinden, maar deze sporen werden halverwege de jaren zestig door vandalisme vernietigd. Halverwege de jaren tachtig werd de dolmen geconsolideerd, omdat de draagstenen de neiging hadden naar binnen te kantelen. Daarnaast worden er regelmatig vuren aangestoken in de dolmen, waardoor de stenen zwakker worden.

Drie feeën (zoals het aantal stenen) zouden de dolmen in één nacht hebben gebouwd. Het bouwwerk is inderdaad bedekt met drie gigantische platen die de overkapping vormen van twee kamers, gescheiden door een scheidingswand. Als iemand de stenen verplaatst, keren ze dezelfde nacht terug naar hun plaats en de verantwoordelijke loopt het risico binnen het jaar te overlijden. Een ander verhaal vertelt dat de feeën hun intrek namen in de dolmen.

Grotte-aux-Fées

Het Maison des Fées (huis van de feeën) is gelegen in het Mesnil bos in het Franse departement Ille-et-Vilaine. In 1929 vroeg de eigenaar van de plaats, Baron Surcouf, de Engelse archeoloog Robert Mond om het monument op te graven. In 1931 ondernam Robert Mond een minutieuze opgraving en restaureerde het monument. Het bouwwerk is georiënteerd langs een noord-noordwest/zuidoost-as.

Een steen was versierd met een rechthoekig cartouche rond twee paar borsten die in bas-reliëf zijn uitgehouwen. Een daarvan is in de jaren ’80 verminkt. Voor 1960 waren er 16 paren borsten te vinden. Ze worden toegeschreven aan de dolmengodin: Déesse Mère (moedergodin) of Déesse des Morts (doodsgodin). De afbeelding kan antropomorf, symbolisch of abstract zijn. Meestal gaat het om een halve torso zonder hoofd, met twee of meer borsten en een ketting die uit meerdere lagen is opgebouwd. De dolmengodin wordt over de hele wereld aangetroffen. In Frankrijk wordt haar afbeelding onder andere aangetroffen bij de allée couvertes Kerguntuil, Prajou-Menhir, Crec’h Quillé, Mougau-Bihan, La Maison des Feins, allée couverte de la Bellée, allée couverte de Dampsmesnil, La Pierre Turquaise.

Volgens het rapport van de opgravingen werd een skelet, aardewerk, een ketting van speksteenkralen, een bronzen aas gedateerd op de tijd van Domitianus en twee ijzerfragmenten aangetroffen.

De feeën die het monument bewoonden lieten op een dag een koe ontsnappen en deze ging grazen in een nabijgelegen weiland. Om de eigenaar van de weide te compenseren, boden de feeën hem een ​​stuk brood aan dat niet zou verharden of krimpen zolang de boer de herkomst geheim hield. Het stukje magisch brood bleef lange tijd intact, maar de boer bekende uiteindelijk de oorsprong en het brood werd zo hard dat het onmogelijk was om het te eten.

Twee paar borsten op de steen rechts
Bolvormige vormen op de stenen

De Pierre Levée (verhoogde of staande steen) is een dolmen gelegen in La Jarne. Verschillende legendes worden geassocieerd met deze dolmen. Volgens de eerste zagen passanten daar ’s nachts regelmatig dieren. Nadat een inwoner van de naburige stad Clavette een geest had gevraagd naar zijn verlangens, antwoordde deze dat hij alleen zou worden vrijgelaten op voorwaarde dat er een mis voor zijn ziel zou worden opdragen in de kerk van Saint-Nicolas de La Rochelle en een processie voor de steen zou passeren. Zo geschiedde en de geest verdween. In een tweede legende verloor de fee Mélusine de stenen onderweg tijdens een luchttransport (tijdens de bouw van het Château de Lusignan). Een derde verhaal vertelt dat er een gouden kalf verborgen was onder het monument, wat heeft bijgedragen aan de afbraak van de dolmen door schatzoekers.

De Cave aux Fées is een allée couverte in Brueil-en-Vexin. Volgens lokale overtuigingen werd de site bewoond door feeën. Volgens een andere lokale legende kwam er op donkere nachten om klokslag middernacht een witte koe uit.

Cave aux Fées

Ook op andere plekken, zoals Duitsland, komen soortgelijke verhalen voor. Schatten die verborgen zijn onder een megaliet. De bouw van een gigantisch bouwwerk in één nacht, stenen die vanzelf op de oorspronkelijke plek terugkomen en het gevaar van het verplaatsen van de stenen (wat men met de dood moet bekopen) komt voor in Karel de Grote en (de vernietiging van) hunebedden. Ook over offerstenen zijn gelijksoortige verhalen te vinden. De napjes en groeven zijn aangebracht door de duivel, een reus, held of heilige (zoals verteld in verhalen over offerstenen en het vervolg daarop).

In Spanje en Portugal worden de dolmen ook in verband gebracht met feeën, hier worden ze ook wel Mouras (Moren) genoemd. De Mouras Encantadas (betoverde Moren) droegen de stenen op hun hoofd en worden in verband gebracht met het spinnen van draden. Ze draaiden rond (soms met een spindel), zoals ook in verhalen over de feeën in Frankrijk wordt verteld.

De megalieten werden soms gedemoniseerd. Maar soms ook geassimileerd. In die gevallen werden de voorchristelijke godinnen of feeën vervangen door de Maagd Maria, of door een andere heilige, zoals beschreven in wie bouwde de megalieten op het Iberisch schiereiland. De verhalen veranderden, ze passen zich aan de plaats en tijd aan, maar de kern blijft bewaard…

Marinda Ruiter

Dit is een kaart uit 1852 van het Franse departement Ille et Vilaine. Het kustgebied is beroemd om zijn zeevruchten, en vooral zijn oesters. De regio staat ook bekend om zijn opmerkelijke megalithische prehistorische ruïnes; de Roche-aux-Fées staat bovenaan afgebeeld.

Bronnen

Naast ondergenoemde bronnen is ook de Franstalige wikipedia gebruikt voor de beschrijving van de verschillende dolmen.

Au royaume de la fée Diane d’Estérel: Théoule, son histoire, ses légendes, Raymond Herment

https://nl.wikipedia.org/wiki/Hunebed

https://www.benoitreveur.info/article-legende-varoise-2-la-fee-esterell-73586422.html

https://www.cathares.org/voyage-en-terres-cathares/megalithes-dolmens-allees-couvertes-menhirs/dolmen-des-fees-fades-Pepieux-Minervois-megalithe-en-terres-cathares.aspx

https://fr.wikipedia.org/wiki/Dolmen_de_Las_Tombas_de_Las_Fadas

https://de.wikipedia.org/wiki/Dolmen_La_Cabane_de_la_F%C3%A9e

https://fr.wikipedia.org/wiki/Dolmen_de_la_Salle_aux_F%C3%A9es

https://www.pornic.com/le-dolmen-de-la-salle-aux-fees.html

https://www.tripadvisor.nl/LocationPhotoDirectLink-g2544560-d23243833-i483125469-La_Pierre_Aux_Fees-Reignier_Haute_Savoie_Auvergne_Rhone_Alpes.html

https://fr.wikipedia.org/wiki/Pierre-aux-F%C3%A9es_(Reignier)

https://lesgitesdumenhir.jimdofree.com/nous-d%C3%A9couvrir/menhir-la-pierre-aux-f%C3%A9es/

https://monumentum.fr/dolmen-pierre-aux-fees-pa00114962.html

https://museedupatrimoine.fr/dolmen-de-la-pierre-aux-fees-a-villers-saint-sepulcre-oise/1119.html

https://www.bretagne-vakantie.com/bestemmingen/de-10-bestemmingen/rennes-en-de-toegangspoorten-van-bretagne/esse-en-de-roche-aux-fees/

https://nl.wikipedia.org/wiki/La_Roche-aux-F%C3%A9es

https://fr.wikipedia.org/wiki/Dolmen_de_la_Maison_des_F%C3%A9es

https://www.tourisme-bethune-bruay.fr/a-voir-a-faire/culture-patrimoine/la-table-aux-fees-1068048

https://www.sitytrail.com/fr/trails/110357-fresnicourtxlexdolmen–la-table-aux–fees-de-fresnicourtx-xfresnicourtxlexdolmenx/

https://www.komoot.nl/guide/1142579/de-mooiste-attracties-rond-dury

https://en.wiktionary.org/wiki/philtre

http://mamie-caloo.eklablog.com/les-hauts-de-france-c28770952

https://www.france-voyage.com/frankrijk-steden/saint-antoine-du-rocher-12940/hunebed-grotte-aux-fees-37773.htm

https://fr.wikipedia.org/wiki/Dolmen_de_la_Grotte_aux_F%C3%A9es

https://fr.wikipedia.org/wiki/Maison_des_F%C3%A9es

https://nl.frwiki.wiki/wiki/Menhir_du_Champ_de_la_Pierre_et_menhir_du_Champ_Horel

https://fr.wikisource.org/wiki/Contes_du_Pays_Gallo/La_F%C3%A9e_des_Houx

https://nl.frwiki.wiki/wiki/Dolmen_de_Bagneux

https://fr.wikipedia.org/wiki/Tuile_des_F%C3%A9es

http://www.megalithicguernsey.co.uk/le_trepied_dolmen/

https://www.france-voyage.com/frankrijk-steden/granville-17485/kerk-notre-dame-cap-lihou-17396.htm

https://nord-decouverte.fr/hamel-un-dolmen-une-source-des-fees-et-une-jolie-balade/

Afbeeldingen

Par This illustration was made by (User:Royonx) and released under the license(s) stated above. You are free to use it for any purpose as long as you credit me and follow the terms of the license.Example :  © Michel Royon / Wikimedia CommonsIf you use this image outside of the Wikimedia projects, I would be happy to hear from you par courriel ( royonx gmail.com). Thanks !Ce message en français — Travail personnel, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3173380

Par Raoul-chaton — Travail personnel, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=67768708

Cabana Von Christophenoelneuffr – Eigenes Werk, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=21313964

Salle Par Selbymay — Travail personnel, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=17512810

Pierre Von Björn S., CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=57605387

Ille By Victor Jules Levasseur – This file was provided to Wikimedia Commons by Geographicus Rare Antique Maps, a specialist dealer in rare maps and other cartography of the 15th, 16th, 17th, 18th and 19th centuries, as part of a cooperation project., Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=14685251

Roche By Félix Benoist – mutualart, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=112309907

By Raphael Eiselstein – Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=16269510

Maison By La photo de Jojo – Own work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=38248513

Miré https://mobile.twitter.com/philwat09037421/status/1425736927572078592

Fresnicourt By Velvet – Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=25719335

Na restauratie Par Leroypy — Travail personnel, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=48132311

Grotte Par Thorsvald — Travail personnel, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=35762453

Cave Von Spedona – Cliché personnel, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1752342

Cave By TarichaRivularis – Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=16433753

Contes https://www.sonerien.com/jeunesse/2556-contes-de-la-roche-aux-fees.html

Vorig artikelBouwen aan het grootste insectenhotel van Drenthe
Volgend artikelStories about sacrificial stones

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.