In Zuidwest-Drenthe liggen enkele markante heuvels geïsoleerd in het landschap, het zijn  smeltwaterheuvels. Ze liggen in heide, akkers en grasland. De Hunnenkloosterberg bij Echten is de meest gave Smeltwaterheuvel van Drenthe.

Op een prachtige herfstdag, eind oktober 2022, werd het dertiende en laatste aardkundig monument van Drenthe onthuld. Het monument, de Smeltwaterheuvel Hunnenkloosterberg, ligt in de boswachterij Ruinen. Coördinaten: 221.00-528.20

Locatie Hunnenkloosterberg Ruinen

Gemeente De Wolden was de enige Drentse gemeente die nog geen Aardkundig monument had. Met de toevoeging van de smeltwaterheuvel Hunnenkloosterberg heeft nu elke Drentse gemeente een Aardkundig Monument. Martien Haasjes van de provincie Drenthe verwoordde dit bij de opening van de onthulling met “12 gemeenten, 13 Aardkundige Monumenten.”

Overzicht Aardkundige Monumenten in Drenthe:

1 – Drouwenerzand (Borger-Odoorn)

2 – Donderen (Tynaarlo)

3 – Havelterberg (Westerveld)

4 – Het Stobbenven (Noordenveld)

5 – De Kleibosch (Noordenveld)

6 – Het Mekelermeer (Coevorden)

7 – Het Bargerveen (Emmen)

8 – Dekzandrug Orvelte (Midden-Drenthe)

9 – De Herenplaten Nuilerveld (Hoogeveen)

10 – Uitblazingskom Duunsche Landen (Aa en Hunze)

11 – Peelo-zand (Assen)

12 – De Reest (Meppel)

13 – Smeltwaterheuvel Hunnenkloosterberg (De Wolden)

Ontstaan van de smeltwaterheuvel de Hunnenkloosterberg.

De Hunnenkloosterberg is gevormd aan het einde van de voorlaatste ijstijd, het Saalien (238.000-126.000 jaar geleden). Het landijs uit Scandinavië kwam tot stilstand. Langzaam begon het ijs te smelten. Zand, grind en stenen werden met het smeltwater mee gevoerd naar holtes in en onder het smeltende ijs. Toen het ijs verdwenen was bleef dat materiaal achter in kleine heuvels, de smeltwaterheuvels. Met het ijs was vuursteen en graniet meebracht. Je vindt die stenen hier weer terug. Karakteristiek voor smeltwaterheuvels zijn de vrij steile hellingen.

Meestal zijn de heuvels niet zo hoog. Bekende smeltwaterheuvels zijn de Benderse Berg in het Dwingelderveld en de Braamberg bij Kerkenveld. Andere smeltwaterheuvels zijn de Fluitenberg en de Kalenberg, beide aan de rand van het dal van het Oude Diep bij Hoogeveen.

Onthulling Hunnenkloosterberg

Bewoning op de Hunnenkloosterberg – Mensen in beeld

Vanaf zo’n 11.000 jaar geleden was de Hunnenkloosterberg een aantrekkelijke plek in het landschap voor de mensen in dit gebied: hoog en droog. In deze periode, de Jonge Steentijd, veranderde de samenleving van rondtrekkende jagers-verzamelaars naar boeren, die zich op een vaste plek vestigden.

In de omgeving zijn de resten van prehistorische graven en stenen voorwerpen gevonden. Bij Fluitenberg zijn oude raatakkers uit de IJzertijd gevonden, de zogeheten Celtic fields. Deze kleine, rechthoekige akkers met gerst, tarwe en vlas waren door lage wallen omsloten, opgeworpen uit stenen, huisvuil en uitgetrokken onkruid.

De herkomst van de naam Hunnenkloosterberg is in nevelen gehuld. Hunnen, reuzen, hebben nooit op de berg gewoond en een klooster is er ook niet gebouwd.

Veranderingen in het landschap

De Hunnenkloosterberg lag lange tijd in een uitgestrekte heide: het Oldenhaverveld. Het was eigendom van de markegenoten van het gehucht Oldenhave. De gemeenschappelijke schaapskudde graasde er en boeren plaatsten bijenkorven voor de honing. Vanaf de Tweede Wereldoorlog werd het landschap ten noorden en oosten van Hunnenkloosterberg geleidelijk aan ontgonnen en omgevormd naar grasland en akkers. Aan de zuidkant legde Staatsbosbeheer de boswachterij Ruinen aan.

Tegenwoordig vormt de Hunnenkloosterberg een schilderachtige, met heide begroeide open plek in het bos. Andere smeltwaterheuvels liggen in het agrarisch cultuurlandschap en vormen bijvoorbeeld kleine essen zoals bij Amen. Smeltwaterheuvels zeggen ons iets over het ontstaan van Drenthe. Niet alleen door hun karakteristieke vorm, maar ook door het eeuwenoude gebruik en de verhalen over het ontstaan.

AHN Hunnenkloosterberg

1000 hectare bos

De Hunnenkloosterberg ligt in de boswachterij Ruinen, een op heide aangeplant bos van 1000 hectare groot. De oorspronkelijke heide bestond uit droge en natte gebieden. Bij de aanleg zijn stuifzanden, stukjes heide en veel vennen en veentjes gespaard. Omdat de boswachterij de productie van hout tot doel had, zijn vooral productieve uitheemse boomsoorten als Japanse larix, fijnspar en douglas aangeplant.

Kenmerkend zijn de prachtige beukenlanen en keienwegen. De keienwegen zijn aangelegd met stenen die in de voorlaatste ijstijd door het ijs vanuit Scandinavië hiernaartoe gebracht zijn. Een luchtwachttoren getuigt van internationale spanningen in de vorige eeuw. Door de grote variatie is de boswachterij Ruinen een aantrekkelijk gebied met wandelroutes, fietspaden en speelveldjes.

**In dit artikel is de tekst opgenomen en bewerkt vanuit de flyer over het Aardkundig Monument van de provincie Drenthe, genaamd “Smeltwaterheuvel Hunnenkloosterberg”.

Zie voor meer informatie: https://www.provincie.drenthe.nl/onderwerpen/natuur-milieu/bodem/aardkundige-waarden/

Onthulling Hunnenkloosterberg
Onthulling Hunnenkloosterberg
Vorig artikelDe lithofoon, een muziekinstrument van steen
Volgend artikelNieuwkomers in het Laat-Neolithicum. Wat gebeurde er na de Hunebedtijd? – Deel 18

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.