Eind 2019 werd er via de nieuwsbrief van het Hunebedcentrum bekend gemaakt dat er een lezing was over hunebedden in Duitsland. Het bleek dat er iemand bijna alle hunebedden in Duitsland had bezocht, meer dan duizend. Dit wekte mijn interesse, want ik had op dat moment zelf inmiddels tientallen hunebedden in Duitsland bezocht. En ook alle Nederlandse hunebedden waren al door mij bezocht. Er zijn er dus mensen die nog gekker zijn dan ik, dacht ik, en besloot naar Borger te rijden om deze lezing bij te wonen.

Meer dan twee jaar daarvoor had ik op de terugreis van een kerstmarkt een bordje gezien, aan een viaduct, met daarop een afbeelding van een hunebed. Op internet kwam ik erachter dat dit het wapen van Landkreis Emsland was. Al snel vond ik online ook de Straße der Megalitkultur en haalde in de zomer deze toeristische route bij het toeristisch bureau in Osnabrück af.

Hier begon in 2017, na het afhalen van de folder, een prachtige autorit langs deze route richting de Nederlandse grens. En vele ritjes volgden daarna nog, want de route gaat helemaal door tot Bremen.

Marinda Ruiter bij Grossteingrab Teufelssteine in Osnabrück, 2017

Ik had inmiddels ook ontdekt dat er nog veel meer hunebedden in Duitsland lagen dan de exemplaren die onderdeel vormen van de Straße der Megalitkultur. Er zijn overigens niet alleen hunebedden in deze toeristische route opgenomen, ook de vier meter hoge menhir met de naam de Süntelstein is er onderdeel van. Deze menhir wordt in verband gebracht met de duivel, zoals vele hunebedden in Duitsland. Je leest meer over deze bijzondere steen in De duivel en hunebedden bij Vehrte.

Na het zien van de eerste dia viel ik bijna van mijn stoel. Willem Donker uit Oranjewoud, las ik daar. Ik zat dus meer dan een uur in de auto om een lezing te zien van een plaatsgenoot. Zelf woon ik in Heerenveen en Oranjewoud ligt hier naast. Willem had zich al eens voorgesteld op het Hunebednieuwscafé, “Ik sta soms echt te juichen bij een hunebed”, maar dat had ik niet gezien destijds. Het was een erg leuke lezing met veel foto’s van hunebedden. Ik leerde zelfs wat nieuwe dingen, terwijl ik echt al behoorlijk wat wist. Wachtersteine bijvoorbeeld, die term hoorde ik voor het eerst.

Willem Donker bij Sprockhoff 815, Helmstedt, Lübbensteine B, november 2021

In de pauze vroeg ik Willem of hij de coördinaten had van een hunebed dat ik maar niet kon vinden. Vlakbij Werpeloh zocht ik al driemaal in het bos, zonder resultaat. En Willem kon mij deze informatie geven, we wisselden gegevens uit. Na de pauze werd de lezing vervolgd met nog veel meer mooie foto’s en hele leuke anekdotes. Met verbazing en een lach zat de zaal te luisteren en te kijken naar het avontuur wat Willem al zo’n tien jaar bezig hield. Het bezoeken van alle Duitse hunebedden was bijna afgerond.

Na de lezing vertelde Harrie Wolters, directeur van het Hunebedcentrum, dat Willem zijn verzameling aan had geboden aan het museum. De hele collectie zou worden geplaatst op het Hunebednieuwscafé. “Maar”, zei Harrie, “we kunnen hem niet bijhouden…”. Er werd zoveel informatie gestuurd, dat kreeg het team niet zomaar online. Na afloop van de lezing besloot ik nogmaals contact te zoeken. Ik had net een bachelor afgerond en had na vier jaar studeren naast een fulltime baan weer wat vrije tijd, misschien kon ik hen helpen?

Niet lang daarna kwam ik op de koffie bij Harrie op kantoor en na een leuk gesprek werd besloten dat ik als vrijwilliger de collectie van Willem op de website zou zetten. Ook kwam ik bij Willem op de koffie en we spraken over onze gezamenlijke passie. Wat fijn, want je kunt niet met veel mensen praten over zo’n gekke hobby 🙂 We bleken beide al jong besmet met het hunebedvirus, en megalieten in het algemeen, maar de laatste jaren werd het bij beide steeds serieuzer. Ikzelf was al als kind bij de hunebedden in Havelte te vinden, picknicken met de familie bij de zandverstuiving en dan altijd langs het grootste hunebed daar.

Ik vond dankzij de coördinaten die ik van Willem had gekregen het Hünengrab Klöbertannen vlakbij Werpeloh, waar ik al driemaal tevergeefs om had gezocht. En Willem begon met het sturen van data, waarna ik zijn verzameling kon gaan plaatsen op de website. Ik ging mee naar de tweede lezing die Willem gaf en ditmaal reden we in 1 auto naar Borger. Wekenlang werden mails verstuurd en ik bleef de foto’s en data plaatsen. Nog nooit verstuurde Willem zoveel mails naar een vrouw die niet zijn vrouw was, vertelde hij later lachend. Maandenlang ging het plaatsen op de website door.

En toen werd het maart 2020… Door Corona werden de plannen van Willem behoorlijk in de war gestuurd, zijn geplande reizen konden niet doorgaan doordat de grenzen sloten. Soms leek er weer wat mogelijk, maar teleurstelling op teleurstelling volgde. Eenmaal werd Willem zelfs tegengehouden bij de Duitse grens, een dringende reden kon hij niet geven en hij werd terug gestuurd. Voor mij was het een welkome bezigheid om de collectie online te plaatsen. Want opeens mocht er niets meer, zelfs naar kantoor gaan kon niet meer. En door het online zetten van Willem’s collectie, was ik dan toch nog een beetje bij de zo geliefde hunebedden.

Ik kreeg een prachtige oude schoolplaat van Willem, deze hangt nog altijd boven mijn thuiswerkplek. Hierop staat het hunebed afgebeeld waarmee mijn liefde voor megalieten begon. Het op een na grootste hunebed van Nederland, alleen het hunebed bij het Hunebedcentrum in Borger is groter. Eigenlijk is de benaming onjuist, beide hunebedden staan afgebeeld en het gaat dus meer om ‘de hunedden bij Havelte’ (D53 en D54). Net als het hunebed bij het Hunebedcentrum in Borger is het bijna onmogelijk de hunebedden zonder mensen op de foto te krijgen, zo druk is het er meestal.

De hunebedden bij Havelte, deze oude schoolplaat hangt bij mijn thuiswerkplek

Na zo’n twee jaar was het meeste van Willem’s Duitse collectie online gezet. En gelukkig kon ook Willem weer naar Duitsland in 2021 om zijn project af te ronden. En zo werd Willem de eerste persoon ooit die alle Duitse hunebedden bezocht! Overigens bezocht Willem alle Nederlandse hunebedden ook al voor hij zijn Duitse project startte. En ik kreeg weer meer mails, want ook de in 2021 door Willem bezochte hunebedden kwamen op de website te staan. Jarenlang plaatste ik tientallen pagina’s per maand op de website.

Op een verjaardag kwam ik in gesprek met Karin van der Veen. Zij bleek archeoloog te zijn en het klikte meteen. En Karin bleek ook in Heerenveen te wonen! Het praten over de oudheid was leuk en de drang om dingen te onderzoeken deelden we. We wisselden gegevens uit en van het een komt het ander. Ook de dochter van Karin, Lotte, was geïnteresseerd. Sindsdien hebben we een appgroep, waarin we elkaar op de hoogte houden van gepubliceerde artikelen, aangekondigde lezingen en foto’s van excursies, enz.

Karin en Lotte van der Veen met op de achtergrond Burg Are in de Duitse Eifel, Altenahr, 2020

Nadat alle Duitse hunebedden op het Hunebednieuwscafé geplaatst waren, had ik weer meer vrije tijd. Harrie vroeg of ik misschien zelf iets wilde doen. Mijn liefde voor geschiedenis, archeologie, megalieten, mythen, legenden, volksverhalen, rituelen en folklore wordt samengebracht in de artikelen die ik sinds begin 2022 schrijf. Het is heerlijk om online, in tijdschriften en in boeken te zoeken naar informatie, foto’s en tekeningen. En natuurlijk bezoek ik zelf ook graag megalieten en tentoonstellingen in musea en kan dan mijn eigen foto’s gebruiken.

Het contact met Willem bleef, hij had zijn zinnen gezet op Polen en hij heeft inmiddels al behoorlijk wat hunebedden in dat land bezocht. Een basiscursus archeologie werd vorige winter helaas uitgesteld doordat de coronamaatregelen toch nog wat zaken bemoeilijkten. Maar na de zomer van 2022 konden we dan toch met zijn vieren naar het Academiegebouw van de Rijksuniversiteit Groningen.

De zoon van Willem had een prachtig fotomoment toen hij zijn bul in ontvangst kon nemen in datzelfde gebouw, wij besloten dit een beetje na te doen samen met archeoloog Daan Raemaekers (die op de bewuste avond in de rol van docent aanwezig was). Helaas was Lotte die dag niet aanwezig, zij was aan het genieten van een leerzame reis naar Rome met haar klasgenoten.

Willem Donker, Daan Raemaekers, Marinda Ruiter en Karin van der Veen op de trappen van het Academiegebouw van de Rijksuniversiteit Groningen

Het examen legden we af bij het Hunebedcentrum. Erg leuk om dingen die we in de afgelopen periode hadden geleerd in praktijk te kunnen brengen. Het jaar 2022 was leuk en interessant, gelukkig werden de coronamaatregelen steeds meer afgeschaald en we konden er weer op uit. We bezochten samen de opgraving die Daan Raemaekers uitvoerde bij een hunebed in Drenthe. Ook bezochten we de Dag van de Noord-Nederlandse Archeologie bij het Noordelijk Archeologisch Depot in Nuis en reden meerdere keren naar lezingen over een onderwerp wat ons interesseert. Zo weten we nu meer over archeogenetica door een lezing georganiseerd door de DPV en nam Roel van der Brug van de AWN ons mee op een tijdreis die begon na het einde van de ijstijd en eindigde bij de Romeinse tijd.

Het is grappig en bijzonder dat we elkaar bij toeval hebben leren kennen en dat we allemaal in Heerenveen/Oranjewoud wonen. We zijn van plan ons contact aan te houden. Vooruitkijkend naar 2023: Willem is druk bezig om zijn project in Polen af te maken; daarnaast is hij bezig met een studie over meetkundige patronen in de onderlinge ligging van hunebedden. Karin is afgestudeerd in aardewerkonderzoek, maar ze is momenteel niet werkzaam in de archeologie. Karin overweegt wel daar in de toekomst weer werk in te zoeken. Karins dochter Lotte zit in het examenjaar van het gymnasium en overweegt zelf een studie archeologie. Ik zal doorgaan met het schrijven van artikelen, misschien verschijnt er wel iets in boekvorm in de toekomst.

Willem Donker, Karin en Lotte van der Veen & Marinda Ruiter

Vorig artikelCaral Supe, Peru
Volgend artikelDE VOORBEREIDING – Hoofdstuk 8

1 REACTIE

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.