Oneigenlijk gebruik van hunebedden

0
112

Dat hunebedden grafmonumenten zijn is helaas niet bij iedereen bekend. Er wordt niet altijd met zorg en respect omgegaan met onze oudste bouwwerken. Op mijn vele tochten langs de Nederlandse-, Belgische-, Duitse,- Poolse-, Noorse-, en Deense hunebedden kwam ik de meest vreemde oneigenlijk-gebruik-situaties tegen. Ik ga in dit artikel gemakshalve even voorbij aan de sloop van vele honderden hunebedden in met name de 12e en 13e eeuw en de 18e en 19e eeuw. Onder andere voor de fundering van kerktorens, dijkverzwaring en het verharden van zandwegen waren vele stenen nodig. Honderden hunebedden ontkwamen niet aan de slopershamer. Steenslager of stenenklopper was zelfs een officieel beroep.

In dit artikel ga ik in op recenter oneigenlijk gebruik van de hunebedden. Ik kan mij herinneren dat we vroeger op de lagere school met schoolreisje naar “de hunebedden” gingen. Het zal 1970 geweest zijn. Geen van de leerlingen wist dat hunebedden niet bedoeld waren om op te klimmen. Toch werd dat massaal gedaan. En het werd door het onderwijzend personeel ook niet verboden. Andere voorbeelden: nog niet zo lang geleden werd een hunebed bij Emmen nog als varkenshok gebruikt; evenals een van de beide hunebedden bij Weris in België. Vernielzucht komt helaas ook veel voor. Zowel het spuiten van grafiti als “vuurtje stoken” komt met enige regelmaat voor, net zoals het integreren van een hunebed in een sier- of groentetuin of speeltuin. Dat boeren een hekel hebben aan losse stenen in hun (bouw)land is bekend en ook goed voor te stellen. Maar dat rechtvaardigt nog niet dat ze deze stenen aan de rand van het bouwland op de stenen van een hunebed deponeren. Bijzonder is ook dat in een tweetal hunebedden een mausoleum is aangebracht. Voorts worden vele hunebedden als vuilnisbelt gebruikt en soms zelfs als camping.

Hieronder volgen een aantal voorbeelden van oneigenlijk gebruik. Of kunnen we van misbruik spreken ?

Vernieling door Grafiti. D30
Vernieling door “vuurtje stoken”. D39 Ook D1 en D45 hebben te lijden gehad van vandalisme. In beide gevallen is een deksteen gebroken.
In Duitsland liggen enkele hunebedden in een privé-tuin. De eigenaren hebben het hunebed “geïntegreerd” in hun tuininrichting, zoals hier bij Spr. 47 (Sleeswijk-Holstein). De stenen van het hunebed zijn vrijwel niet meer te zien.
In Duitsland liggen enkele hunebedden in een privé-tuin. De eigenaren hebben het hunebed “geïntegreerd” in hun tuininrichting, zoals hier bij Spr. 559 (Mecklenburg-Vorpommern).
Zowel in Duitsland als in Denemarken kwam ik een hunebed tegen waarin een mausoleum is gebouwd, zoals hier Spr. 81 (Sleeswijk-Holstein).
Zowel in Duitsland als in Denemarken kwam ik een hunebed tegen waarin een mausoleum is gebouwd, zoals hier Spr. 81 (Sleeswijk-Holstein).
Zowel in Duitsland als in Denemarken kwam ik een hunebed tegen waarin een mausoleum is gebouwd, zoals hier nabij Frederikssund in Noord-Oost Denemarken.
In Putlos (Sleeswijk-Holstein) stond jarenlang een hoge zendmast midden in een langgraf. Enkele jaren geleden is de zendmast verwijderd; de fundering en een onderdeel van de constructie is nog aanwezig. Spr. 264.
In Duitsland komt het veel voor dat boeren losse stenen in hun bouwland bij- of in dit geval op een hunebed in de buurt deponeren. Het hunebed is nauwelijks nog waar te nemen. Spr. 418 (Mecklenburg-Vorpommern).
In Duitsland komt het veel voor dat boeren losse stenen in hun bouwland bij- of in dit geval op een hunebed in de buurt deponeren. Het hunebed is nauwelijks nog waar te nemen. Spr. 418 (Mecklenburg-Vorpommern). Vergelijkbaar met dit oneigenlijke gebruik kwam ik in Duitsland ook regelmatig hunebedden tegen waar houtvesters hun omgekapte bomen letterlijk over het hunebed legden.
In Denemarken liggen zeer veel hunebedden op privéterreinen. In een aantal gevallen hebben de eigenaren een complete speeltuin rond het hunebed ingericht. Zoals hier in Noord-Oost Denemarken waar twee schommels, ringen en een springkussen zijn aangebracht.
In Denemarken liggen zeer veel hunebedden op privéterreinen. In een aantal gevallen hebben de eigenaren een complete speeltuin rond het hunebed ingericht. Zoals hier in Noord-Oost Denemarken waar twee schommels, ringen en een springkussen zijn aangebracht.
Een vat met chemicaliën, gedeponeerd midden in een hunebed. In hetzelfde hunebed vond ik ook beton-buizen en veel landbouwplastic. Noord-Oost Denemarken.
Een vat met chemicaliën, gedeponeerd midden in een hunebed. In hetzelfde hunebed vond ik ook beton-buizen en veel landbouwplastic. Noord-Oost Denemarken.
Relatief onschuldig oneigenlijk gebruik: hier werd een hunebed als camping gebruikt. Ik was hier op een vroege zondagochtend in april 2024. De kampeerder sliep nog. Met knorgeluiden lukte het mij om hem binnen vijf minuten met tent en al te laten te laten afdruipen. Hij dacht met een wild zwijn te maken te hebben…….. Valby, Noord-Oost Denemarken.
Relatief onschuldig oneigenlijk gebruik: hier werd een hunebed als camping gebruikt. Ik was hier op een vroege zondagochtend in april 2024. De kampeerder sliep nog. Met knorgeluiden lukte het mij om hem binnen vijf minuten met tent en al te laten te laten afdruipen. Hij dacht met een wild zwijn te maken te hebben…….. Valby, Noord-Oost Denemarken.

Ik spreek de wens uit dat we met zijn allen, zowel in Nederland als in de ons omringende landen, wat eerbiediger en respectvoller met onze hunebedden omgaan. Het zijn tenslotte (graf)monumenten.

Tekst en foto’s: Willem Donker

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.