De Glasberg (oppidum Glauberg) in Hessen

0
25
De Glauberg

De Glauberg was in het verleden ook wel bekend als de Glasberg. Dit komt door de vondst van een oude versterking waarvan het materiaal door hoge temperaturen glasachtig is geworden. De Keltische versterkingen rondom de nederzetting waren opgebouwd uit o.a. hout, basalt en aarde. Een enorme brand deed het materiaal smelten. De oorzaak van de brand is onbekend, misschien is het vuur door vijanden aangestoken. In ieder geval is bekend dat de muren later weer opgebouwd zijn.

De omgeving Glauberg werd al in de steentijd bewoond en bleef in gebruik tot de Middeleeuwen. De heuveltop vormt een vrijwel horizontaal plateau van 800 bij 80 tot 200 meter. Het Glauberg-plateau werd voor het eerst bewoond in het Neolithicum (ca. 4500 v.Chr.) door mensen uit de Rössen-cultuur. Dit werd gevolgd door een grote nederzetting uit de Michelsberg-fase (ca. 4000 v.Chr.). Er zijn vondsten uit de omgeving in het museum ‘Keltenwelt am Glauberg’ te zien, zoals een neolithische bijl en een kop van een zwijn.

Een bijl die bij het ploegen werd gevonden (4800-4550 v.Chr) en een zwijnenkop (5300-5000 v.Chr.), eigen foto maart 2024

De Glauberg was een Keltisch oppidum. Een oppidum is een is een grote versterkte nederzetting of stad uit de ijzertijd. Oppida worden voornamelijk geassocieerd met de Keltische late La Tène-cultuur die ontstond tijdens de 2e en 1e eeuw v.Chr. Het woord is afgeleid van het vroegere Latijnse ob-pedum: ‘omsloten ruimte’, mogelijk van het Proto-Indo-Europese *pedóm-, ‘bezette ruimte’ of ‘voetafdruk’. Archeologische ontdekkingen in de jaren negentig plaatsen de Glabuberg onder de belangrijkste vroege Keltische centra in heel Europa.

De gereconstrueerde Vorstengrafheuvel met palen die een kalenderfunctie kunnen hebben gehad.Het uiteinde van de gereconstrueerde processieweg is nog net zichtbaar, oorspronkelijk was deze processieweg zo’n 200 meter langer en liep tot de landweg waar een andere grafheuvel is aangetrofen. Eigen foto, maart 2024.

Door toeval werd naast de Glauberg een Vorstengrafheuvel ontdekt. Door grote droogte in het jaar 1988 zagen lokale historici de omtrek van deze prehistorische grafheuvel in een graanveld tijdens een rondvlucht over de site. In 1994 werd met archeologisch onderzoek begonnen. De heuvel had oorspronkelijk een diameter van bijna 50 meter en een hoogte van 6 meter. Het was omgeven door een cirkelvormige sloot van 10 meter breed. Ook werd er een rechthoekig terrein aangetroffen, afgesloten van de omgeving door een greppel. Er werden twee mannen in de heuvel begraven.

Vanaf de Vorstengrafheuvel lopen twee greppels, ze vormen een processieweg. Deze is gericht naar de plek waar de zuidelijke maanstilstand plaatsvindt, dit komt eens in de 18,6 jaar voor. Verdere analyses hebben uitgewezen dat andere greppels en zestien grote paalgaten die bij de grafheuvel horen, gebruikt kunnen zijn om verschillende astronomische verschijnselen, zoals de zonnewendes, waar te nemen. Het geheel zou dan als een kalender functioneren. Op 250 meter afstand lag nog een andere grafheuvel, waar één man lag begraven.

In de rode cirkel werden begrafenissen uit de steentijd ontdekt. De grafheuvel en een klein gedeelte van de processieweg zijn gereconstrueerd. Eigen foto van informatiebord bij de site, maart 2024.

Vlakbij de enorme Keltische Vorstengrafheuvel werd al in de steentijd een gebied gebruikt om te begraven. De overbijfselen van vier mannen werden aangetroffen bij archeologisch onderzoek. In de greppek vlakbij het gebied waar al in de steentijd werd begraven, werd een zandstenen beeld gevonden. In het Glauberg-gebied zijn fragmenten van drie soortgelijke beelden ontdekt. Er wordt gesuggereerd dat alle vier de beelden ooit in de rechthoekige ruimte stonden en mogelijk in verband werden gebracht met een vooroudercultus.

Beeld gevonden in één van de greppels bij het Vorstengraf bij de Glauberg. Eigen foto, maart 2024.
Replica van het graf van de ‘vorst’ de torc en armband zijn goed te herkennen. Eigen foto, maart 2024.
De torc, armbad en ring. Eigen foto, maart 2024.

De besnorde man draagt ​​een torc met drie hangers, die opmerkelijk veel lijken op de hangers aan de torc die gevoden werd in de kamer in heuvel 1. Ook draagt het beeld verschillende ringen aan beide armen en één aan de rechterhand. Op zijn hoofd draagt ​​hij een “bladkroon”, een kapachtige hoofdtooi bekroond door twee uitsteeksels, die lijkt op de vorm van maretakbladeren. Zo’n hoofddeksel werd ook aangetroffen bij de begraven man. De maretak wordt in verband gebracht met voorspellingen en mythologische verhalen, zie ook Voorspellingen, De steen vann Baldr’s en Midwinter.

In Midden- en West-Europa zijn korte zwaarden gevonden, vergelijkbaar met die afgebeeld op het beeld, met maansymbolen waarvan wordt aangenomen dat ze verschillende stadia van de maancyclus of maansverduisteringen vertegenwoordigen. Deze zwaarden zijn in verband gebracht met een priesterlijke klasse, of druïden, die kennis hadden van astronomie.

Zwaard, eigen foto maart 2024
Overblijfselen van het hoofddeksel, eigen foto maart 2024
Op het beeld is ook een zwaard te zien, eigen foto maart 2024

De aanwezigheid van oude ruïnes op het Glauberg-plateau is al lang bekend, hoewel ze lange tijd aan de Romeinen werden toegeschreven. De ontdekking van een fragment van een vroege La Tène-torc in 1906 bevestigde het prehistorische karakter van de site. Waarschijnlijk waren er in pre-Keltische tijden al versterkingen op het plateau. De versterkingen bereikten een hoogtepunt in termen van omvang en uitwerking rond de 6e of 5e eeuw v.Chr. Ze bleven in gebruik tot de 2e of 1e eeuw v.Chr.

Tijdens de Romeinse bezetting van Duitsland bleef de Glauberg onbezet, waarschijnlijk vanwege de versterkte Limes Germanicus-grens die zo’n 5 kilometer van de site liep. In de 4e en 5e eeuw na Christus werd het plateau opnieuw bezet en werd het opnieuw een regionaal centrum, als zetel van een plaatselijke koning van de Alamanni. Van de 7e tot de 9e eeuw was het de locatie van een groot Frankisch fort.

Er is slechts een klein gebied opgegraven (weergegeven in rood). Misschien wachten nog wel meer opzienbarende overblijfselen rondom het museum het daglicht ooit weer te zien… Eigen foto, maart 2024.

In de 12e en 13e eeuw werd de Glauberg opgenomen in het Staufer-systeem van kastelen, misschien in een poging de groei van een stedelijk centrum te bevorderen. De vestingwerken werden opnieuw gerenoveerd en aan de rand van het plateau werd een torenachtig kasteel gebouwd; de gebogen romaanse deuropening is bewaard gebleven. Het hele plateau was in die tijd bewoond; middeleeuwse fundamenten van muren, putten en kelders zijn bewaard gebleven, vooral aan de noordrand. De verwoesting van dat kasteel, en daarmee het einde van de menselijke bewoning op de heuvel, vond waarschijnlijk plaats in 1256.

Er is nog een volksverhaal verbonden aan de Middeleeuwse vernietiging van de stad. Het Haus Staufen werd verslagen en na een lange belegering mochten de vrouwen de stad verlaten. Ze mochten meenemen wat ze wilden, als ze het zelf maar konden dragen. De vrouwen namen hun mannen mee op hun schouders en ontkwamen veilig aan de vijanden.

Marinda Ruiter

Die ‘Glauberger Weibetreu’: de vrouwen dragen hun mannen op de schouders mee, eigen foto van informatiebord, maart 2024

Bronnen

Informatieborden in het museum en op de Glauberg

Wikipedia

De Glauberg – By Muck – Cropped version of: File:Aussichtsturm Düdelsheim-02-Aussicht Glauberg.jpg, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=128565527

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.