zondag, november 15, 2026
    Home Mythen en legenden Pierre Brunehault

    Pierre Brunehault

    0
    868
    Pierre Brunehaut

    Een bijzondere steen in België is de “Pierre Brunehault” (steen van Brunehilde). Het verhaal gaat dat de wereld zal vergaan als deze menhir in Hollain omvalt of wordt verplaatst. De menhir wordt gedateerd in het neolithicum, ca. 2500 v.Chr. Ten zuiden van de menhir vond men in de velden talloze vuurstenen werktuigen op uit het late neolithicum en fragmenten van vuurstenen dolken uit Grand-Pressigny.

    De megaliet is 2,9 tot 3,2 meter breed, tussen de 4,2 meter en 3,5 meter hoog en zowat 60 cm dik. Hij weegt ongeveer 25 ton. Je hand erop leggen of de steen kussen zou geluk brengen, vandaar de talloze graffiti die in de loop van de tijd op de steen zijn achterbleven. Verschillende bijzonderheden hebben historici geïntrigeerd, zoals de Noord-Zuid-uitlijning.

    Het oudste document waarop hij vermeld staat betreft een gravure uit 1773 die een gekantelde steen toont. De steen zou rond 1819 weer rechtgezet worden op bevel van de autoriteiten. De steen is uitzonderlijk groot en regelmatig van vorm voor een menhir, wat zou kunnen aantonen dat de steen ooit onderdeel van een dolmen kan zijn geweest.

    Brunehilde vastgebonden aan het paard, Évariste Vital Luminais, 19e eeuw

    Er zijn diverse verhalen verbonden aan de steen. Volgens een van die verhalen is de menhir Pierre Brunehault opgericht op de plaats waar het lijk van Brunhilde gevonden werd, nadat zij (vastgebonden aan een galopperend paard) ter dood was gebracht door de Franken.

    Brunehilde was een Visigotische prinses die tussen 567 en 613 regentes was van Austrasië en Bourgondië. Brunehilde werd gekoppeld aan de Romeinse heerwegen, die in die tijd werden gerestaureerd. Vvandaar de naar haar vernoemde Chaussée Brunehaut; de naam voor meerdere door de Romeinen aangelegde heerwegen in Noord-Frankrijk en België. De heerwegen volgden in sommige gevallen oudere (Keltische) wegen.

    Op de Pierre Brunehaut is een voetafdruk te zien aan de westelijke zijde. Volgens de volksverhalen is deze van Maria; zij wilde helpen bij de bouw van de kathedraal van Doornik. Toen ze met de steen op weg was, hoorde ze dat er al een fundering was gelegd. Daarom liet ze hem achter in Hollain. Ze keerde naar de hemel terug en liet haar voetafdruk op de westelijke zijde van de steen achter. In andere varianten liet Christus zelf zijn voetafdruk achter op de steen.

    Dit soort verhalen komt vaker voor bij menhirs en andere megalieten, vaak wordt de steen door een duivel vervoerd (met als doel een christelijk bouwwerk te vernietigen, zie Duivelsstenen) of door een fee (zie Dolmen en feeën in Frankrijk). De verhalen zouden specifieke uitlijningen aantonen, de plek waar de steen vandaan kwam of waarnaar werd gegooid wordt bijna altijd genoemd (zie ook Robin Hood’s stenen die werden ‘geschoten’ als een pijl). Op meer bijzondere stenen zijn voetafdrukken te zien, zie Verhalen over offerstenen, Gekerstende stenen, Canna’s en The Thigh Stone; helende stenen die zelf bewegen, De Devil’s Stone aan Church Lane en Der Teufelsstein.

    Afbeelding van de kathedraal van Doornik uit de Encyclopædia Britannica, 1911

    Doornik bestond al in de Romeinse tijd onder de naam Turnacum en kende haar hoogtepunt tijdens de 1e en 2e eeuw. De stad werd gesticht aan de Schelde op de kruising van heirbanen. De stad kwam rond 432 in Frankische handen door een inval van Chlodio. Onder de Salische Franken Childerik en Clovis was Doornik tot 486 de hoofdstad van het Frankische rijk. Clovis verplaatste in 486 het Frankische machtscentrum naar Parijs, maar de rol van Doornik was nog niet uitgespeeld. Clovis maakte de stad bij zijn vertrek tot bisschopszetel, wat het hele gebied van het toekomstige graafschap Vlaanderen omvatte.

    De Onze-Lieve-Vrouwekathedraal (cathédrale Notre-Dame de Tournai) is de kathedraal van het bisdom Doornik. Ze valt op door haar vijf even hoge torens. Deze romaanse kathedraal werd in 2000 op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO geplaatst. Ze is aan Onze-Lieve-Vrouw gewijd. Voor katholieken is zij de belangrijkste heilige.

    De cupules (kleine gaten, napjes) in de oostkant, suggereren dat ze met opzet zijn aangebracht. De talrijke gaten kunnen wijzen op het gebruik van de Hollain-menhir als oude spijkersteen. Deze votiefstenen zijn, net als de spijkerbomen, nog steeds aanwezig in België. Veel megalieten in België en Noord-Frankrijk zijn in de vroege middeleeuwen verdwenen, vernietigd of begraven. De eerste golven van kerstening waren voor hen fataal, zoals de menhirplaat van Haulchin die in zijn rechthoekige vorm doet denken aan de steen van Brunehaut.

    Marinda Ruiter

    Bronnen

    Afbeelding van de kathedraal van Doornik – By Encyclopædia Britannica, 1911 – Encyclopædia Britannica Eleventh Edition, Vol. 2, Page 407, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=23219405

    http://jflemaire.ddmi.be/monuments/brunehaut

    https://nord-decouverte.fr/pierre-brunehaut-le-menhir-dhollain/

    LAAT EEN REACTIE ACHTER

    Vul alstublieft uw commentaar in!
    Vul hier uw naam in

    Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.