Op de plek waar nu de beroemde kathedraal van Chartres staat, stond ooit een dolmen. Julias Ceazar schreef in zijn Gallische Oorlog dat de Druïden hier eens per jaar bijeen kwamen. Chartres was toen het geografische centrum van het gebied dat werd bewoond door de Keltische stam genaamd Carnutes. Ze bewoonden een uitzonderlijk groot gebied tussen de Sequana (Seine) en de Liger (Loire).
Het gebied van de Carnutes stond bij de Romeinen bekend als het politieke en religieuze centrum van de Gallische naties. De belangrijkste versterkte steden waren Cenabum (Orléans) en Autricum (Chartres). Carnutes is het equivalent van het Latijnse cornuti: “de gehoornden”, een verwijzing naar de versieringen op de helm van de krijger. Het bos van Carnutes komt voor in verschillende albums van de Asterix -stripreeks, evenals in afgeleide werken.
De kathedraal van Chartres werd in de twaalfde eeuw gebouwd en omvatte de oude dolmen, evenals de heilige Druïdische bron (zie ook Heilige stenen en miraculeuze bronnen). Het was het zesde kerkgebouw op deze plek. Reeds in voorchristelijke tijden werd op deze plaats een Moedergodin met kind vereerd. De aanbidding van dit houten beeld ging over in de vroegchristelijke aanbidding van de Zwarte Madonna. Tijdens de Franse Revolutie is dit beeld verloren gegaan, er is nu een kopie aanwezig. Tot ongenoegen van velen is dit beeld in 2017 wit gemaakt.
Chartres staat ook bekend om haar labyrint met haar krachtige transformerende werking. In tegenstelling tot wat gebruikelijk is bij kerkgebouwen, is deze kathedraal niet georiënteerd op het oosten, maar op het noordoosten. Dit was ook het geval bij de eerdere kerkgebouwen op deze locatie.
Tijdens midzomer, om 12 uur ’s middags, schijnt de zon door een doorzichtige ruit in het gebrandschilderde raam van St. Apollinaire op een bronzen pen in de vloer die in een vierkante plaat is geslagen die op de grond is gelegd. De zon staat dan precies in het zuiden. Deze spijker makeert traditioneel “Sint-Jan van de Zomer”, dat wil zeggen het feest van de geboorte van Sint- Jan de Doper (gevierd op 24 juni).
Er zijn meerdere christelijke bouwwerken geörienteerd op de zon. Een voorbeeld is de kathedraal Palma de Mallorca. Elk jaar, op de winterzonnewende, komt de dageraadzon binnen door het grote roosvenster (El ojo del gótico; het gotische oog) van de kathedraal van Palma (la Seu) en komt naar buiten door het andere uiteinde dat overstroomt met kleur van het interieur van de kathedraal. Zie hiervoor ook midwinter.
Het komt vaker voor dat christelijke bouwwerken op of bj een voorchristelijke cultussteen worden gebouwd, zie bijvoorbeeld De offersteen van Heemse (Overijssel), Gekerstende stenen, Gekerstende stenen in Frankrijk, Gekerstende stenen in Duitsland, Gekerstende stenen in Nederland, De menhir naast de kerk van St Gwrthwl’s, De stenen godin bij het bronheiligdom Notre-Dame-de-la-Vie (Frankrijk), Bro Stainkällingar (Zweden), De menhir bij de kathedraal van Le Mans (Frankrijk), De verborgen Sarsen Stones van de St Mary Church in Alton Barnes, De Teufelsstein op het Domplein van Halberstadt en De menhir La Gran’ Mère de Chimquiere, Guernsey.
Marinda Ruiter
Bronnen
Wikipedia
https://www.svetlanameritt.com/sacred-places-blog/chartres-cathedral
https://www.cathedrale-chartres.org/en/mysteries-of-the-cathedral
De kathedraal – By Anonymous – Collection personnelle., Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=132295767
De Zwarte Madonna – By GO69 – Own work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=92623378
https://www.demorgen.be/nieuws/ophef-in-chartres-zwarte-madonna-kleurt-plots-wit~b8186820/?referrer=https://www.google.com/
het gebrandschilderde raam van St. Apollinair – By Patrick from Compiègne, France – Chartres (Eure-et-Loir) – Cathédrale Notre-Dame – Transept – Vie de Saint Apollinaire(36) (détail haut), CC BY-SA 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=122149007
Meridiaangat, in het midden van de rechterrand van het glas-in-loodraam. – Par Micheletb — Travail personnel, Domaine public, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=62555639
Het interieur – Par Bildforyou7 — Travail personnel, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=21761263
