De Groene Steen van Hattusa is een blok nefriet of serpentijn dat zich bevindt in de overblijfselen van de Grote Tempel in Hattusa, een locatie die op de Werelderfgoedlijst is geplaatst. Hattusa was de hoofdstad van de Hettieten in de late bronstijd en ligt in de Turkse provincie Çorum. In deze stad werd het oudst bekende vredesvedrag ter wereld (tussen de Hettieten en de Egyptenaren) ondertekend.
Professor Andreas Schachner, directeur archeologie op de site, geloofde dat de steen was gebruikt door de Hettieten en alle beschavingen die na hen kwamen. De Groene Steen zou een religieus gebruik of doel hebben gehad. Maar wat dat dan precies is geweest, is onbekend. Het is tegenwoordig een toeristische attractie omdat sommigen geloven dat de steen wensen vervult.
Een van de minstens 31 tempels die op de archeologische site van Hattusa zijn blootgelegd staat op een verhoogd platform van 65 bij 42 meter. Deze tempel wordt door archeologen “de Grote Tempel” en “Tempel 1” genoemd. De Groene Steen werd gevonden in een kleine kamer van deze tempel die ligt aan het zuidelijke einde van de straat die vanaf de poort leidt.
Wat het doel ervan betreft, zou het simpelweg de basis voor een standbeeld kunnen zijn geweest. Anderen geloven dat het een troon was waar de koning tijdens religieuze ceremonies op zat. Het zou ook als ceremonieel altaar kunnen hebben gediend. De Hettieten hadden een spirituele band met hemellichamen; er zijn meer dan 50 teksten gevonden met betrekking tot astronomische of astrologische onderwerpen. Eén theorie suggereert dat de steen mogelijk werd gebruikt om het verstrijken van de tijd en de wisseling van de seizoenen bij te houden.
De Grote Tempel is de best bewaarde ruïne en stamt mogelijk al uit de zeventiende of zestiende eeuw v.Chr. Aangenomen wordt dat dit de tempel was voor de aanbidding van de zonnegodin Arinna en de stormgod Tarḫunna. De zonnegodin Arinna en de weergod Tarḫunna vormden een paar en samen bekleedden ze de hoogste positie in het pantheon van de Hettitische staat.
De adelaar diende als de boodschapper van de zonnegodin en het hert was heilig voor haar. Een mythefragment verwijst naar de appelboom van de zonnegodin: Een appelboom staat bij een bron en is helemaal bedekt met een bloedrode kleur. De zonnegodin Arinna zag (hem) en versierde (hem) met haar glimmende toverstaf.
Als weergod was Tarḫunna verantwoordelijk voor de verschillende weersverschijnselen, met name donder, bliksem, regen, wolken en stormen. Hij heerste over de hemel en de bergen. Zo was het Tarḫunna die besliste of er vruchtbare velden en goede oogsten zouden zijn, of droogte en hongersnood. Hij werd door de Hettieten beschouwd als de heerser der goden.
Marinda Ruiter
Bronnen
De groene steen – By Acar54 – Own work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=80277010
De Grote Tempel, met de Groene Steen zichtbaar aan de rechterkant – By Carole Raddato from FRANKFURT, Germany – The area of the Great Temple with storerooms surrounding the temple proper, Hattusa, capital of the Hittite Empire, CC BY-SA 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=51807999
Hettitische godin met kind, zonnegodin van Arinna, Anatolië 15e-13e eeuw v.Chr. – By PHGCOM – self-made, photogreaphed at the Metropolitan Museum of Art, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3064127
Standbeeld van Tarḫunna in het Turkse Adana Museum – By Jwslubbock – Own work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=81901228
Wikipedia
