In de dalen ten noorden van de Picos de Europa (Noordwest-Spanje) ligt Cangas de Onís op de plek waar de rivieren de Sella en de Güeña samenstromen. Aan de noordkant van de Güeña staat op een heuveltje een klein kapelletje. Maar alles wat daar nu staat, zowel de heuvel als de kapel, is van halverwege de vorige eeuw. In 1931 is tijdens de burgeroorlog de oorspronkelijke kapel met heuvel vernietigd.
Echter, wat zich binnenin de heuvel bevindt, is gebouwd tussen 4000 en 3000 v.Chr. Het is een dolmen, nu bestaande uit vijf grote orthostaten en twee kleinere met de opening naar het zuidoosten gericht. De deksteen (of dekstenen) zijn verdwenen. De kamer is rechthoekig en groot genoeg voor één persoon. De dolmen is nu te bezichtigen door een ovaal gat in de bodem van de kapel.
Bijzonder aan de dolmen zijn de restanten van beschilderingen en gravures. Wanneer je inzoomt op de foto hieronder, kun je de restanten van de beschilderingen nog zien. De beschilderingen zijn met name verticale zigzaglijnen in rode oker. In deze streek zijn trouwens nog meer dolmens met beschilderingen.
Mogelijk bestaat er een verband tussen de vele grotschilderingen in deze streek en de schilderingen in de dolmen. Wel is het zo dat de grotschilderingen gemaakt zijn door de jager-verzamelaars en veel ouder zijn. Ook de voorstellingen zijn anders, o.a. veel afbeeldingen van dieren. De dolmens zijn gebouwd door de boeren, een heel andere cultuur. En de golvende en zigzaglijnen stellen mogelijk golven of voren voor akkerbouw voor.[2]
De omgeving van Cangas de Onís is belangrijk in de geschiedenis van Spanje. Vanuit hier is de herovering van het Iberisch Schiereiland op de Moren begonnen. In 718 n.Chr. werd het koninkrijk Asturië gesticht (in wezen een verzameling van guerrillastrijders) en Don Pelayo versloeg in 722 n.Chr. de Omajjaden bij de Slag bij Covadonga; het begin van de Reconquista. Het wordt een heroïsche strijd genoemd. De zoon van Don Pelayo, Don Favila, bouwt in 737 n.Chr. een kapel ter ere van het Kruis waaraan de overwinning wordt toegeschreven. Dit wordt op een “heilige” plek gedaan, nl. de heuvel van de dolmen. Zo worden de oude “heilige” plaatsen gekerstend. Nu hangt het kruis zogenaamd onder de oude Romeinse brug in Cangas de Onís.
Don Favila sterft in 739 n.Chr. en wordt in de kapel begraven. In de buurt, bij Abamia/Corao en Mián, zijn nog twee kapellen nauw verbonden met dolmens. Helaas zijn hier geen foto’s van.[3]
Gegevens: Santa Cruz de Cangas de Onís Av. D. Constantino Glez Y González, 7, 33550 Cangas de Onís, Asturias, Spanje.
Internet: https://turismocangasdeonis.com/monumentos.html Meer informatie: · https://picosdeeuropa.com/que-hacer/cuando-llueve/dolmen-de-santa-cruz/ · https://www.asturiesculturaenrede.es/es/patrimonio/35/dolmen-de-santa-cruz.html# · https://www.youtube.com/watch?v=XJZKUf2riiQ (YouTube-film) · https://ebrary.net/72638/history/santa_cru_dolmen
Te bezoeken door een aanvraag in te dienen bij het toeristenbureau: Oficina de Turismo de Cangas de Onís. Avenida de Covadonga, 1 Cangas de Onís. Telefoon: (+34) 985 848 005 turismo@cangasdeonis.com
