De Thurgardstone is een opvallende zwerfsteen in East Ayrshire, Schotland. De Thurgartstone is ook bekend als de Ogrestane, de Thorgatstane, de Fiend-Spirit’s Stane, T’Ogra Stane, Thugart Stane, Fiend’s Stane, Ogart Stane, Ogirtstane, de Ogre’s Stone, Horgar Stane, Grit of Thougritstane.
De Thurgartstone wordt al lang geassocieerd met heidense rituelen. Er vinden nog steeds 1 meivieringen en andere evenementen plaats op deze locatie. Er wordt gezegd dat het gebruikt werd als altaar voor druïdes. De Chapel Crags zou de verblijfplaats zijn geweest van deze priesters en hun heilige bron met zijn geneeskrachtige eigenschappen werd later door de monniken gekerstend als St Mary’s Well.
De Thurgartstone ligt in een veld bij Brandleside Farm en men denkt dat hij ooit een schommelsteen (ook wel Rocking Stone of Loganstone) is geweest, maar hij beweegt niet meer vanwege een ophoping van aarde eronder. Schommelstenen komen op veel plekken voor, zie Bewegende stenen en spinsters en Voorspellingen. De Thurgartstone weegt ongeveer 25 ton en het bovengrondse deel is ongeveer 3,6 bij 2,4 meter.
De 12e-eeuwse kapel van St. Mary ligt in de buurt van de Thurgartstone. De kapel werd gebouwd door de monniken van de abdij van Kilwinning en was begiftigd met voldoende fondsen om een kapelaan te onderhouden. Het verving een eerdere kapel die was gebouwd om de heidense invloed van de Thurgartstone te verdringen, zie ook Gekerstende stenen.
Een verklaring is dat de naam afkomstig is van de uitdrukking “Thou Great Stone” of “Grit Stane”. Er zijn verslagen die aantonen dat “zelfs nog in de tijd van het pausdom” katholieken boete deden door op hun knieën rond deze steen te kruipen en te roepen “O thou grit stane”. Blijkbaar geloofden ze dat de Godheid aanwezig was in de Thurgartstone.
Een andere verklaring voor de naam is dat deze is afgeleid van ‘Thors Great Stone’. In de Noorse mythologie is Thor een god met een hamer die wordt geassocieerd met donder, stormen, kracht, bescherming, vruchtbaarheid, boeren en vrije mensen. De middeleeuwse Germaanse equivalent van Thor is Donar.
De term ‘Ogre’ in sommige benamingen kan wijzen op een vergeten legende. Een ogre of oger is een legendarisch monster dat wordt afgebeeld als een groot, afschuwelijk, mensachtig wezen dat gewone mensen eet, vooral baby’s en kinderen. In Nederlandse vertalingen van verhalen zoals Klein Duimpje wordt vaak gesproken over een reus of een menseneter in plaats van oger.
Weer een andere theorie is dat de naam is afgeleid van het woord “Tagairtstane”, wat “de steen van de priester” betekent.
Boeren van Brandleside Farm hebben de steen niet verplaatst of kapotgemaakt, zoals elders zo vaak is gebeurd. Ze hielden hun ploegen ook op een bepaalde afstand van de Thurgartstone, zoals vastgelegd in de pachtovereenkomst. Dit was vermoedelijk omdat volgens een legende heidense begrafenissen rond dit monument plaatsvonden.
Marinda Ruiter
Bronnen
Wikipedia
De Thurgardstone – Door Rosser1954 op de Engelstalige Wikipedia – Verplaatst vanaf en.wikipedia naar Commons door Liftarn met behulp van CommonsHelper., Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=12030671
De Thurgatstone met Dunlop Village op de achtergrond – Door Rosser1954 op de Engelstalige Wikipedia – Verplaatst vanaf en.wikipedia naar Commons door Liftarn met behulp van CommonsHelper., Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=12030707
Noordzijde – Door Rosser1954 op de Engelstalige Wikipedia – Verplaatst vanaf en.wikipedia naar Commons door Liftarn met behulp van CommonsHelper., Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=12030716
Thor – Door Ludwig von Maydell (1795-1846) – Russwurm, Carl. 1842. Nordische sagen der deutschen Jugend erzählt. Hirschfeld, Leipzig. Page 13. Digitized by Google Books., Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=5203652
