Vlakbij de Borgerderweg, ongeveer een kilometer ten noordwesten van Odoorn ligt het hunebed D32: tegenwoordig een klein en laag monument. Zeven draagstenen, twee sluitstenen en nog vier van de vijf oorspronkelijke dekstenen zijn aanwezig. Het hunebed is ongeveer 7,5 meter lang en zo’n 3 meter breed. Net als alle andere Drentse hunebedden is D32 ooit gebouwd door mensen van de Trechterbekercultuur, ongeveer 5000 jaar geleden, als een collectief grafmonument. De doden werden in de stenen grafkamer bijgezet, met aardewerk en andere voorwerpen.
Een heel gewoon, ‘gemiddeld’ hunebed. En toch, bij D32 is ook iets merkwaardigs aangetroffen: tijdens onderzoek, door Van Giffen, in 1958, werd voor de ingang een kuil gevonden met twee vrijwel complete trechterbekers. Deze bekers lijken ouder te zijn dan het hunebed zelf. Dat leidde tot een interessante vraag: waren deze bekers misschien onderdeel van een ritueel dat al plaatsvond op deze plek vóórdat het hunebed werd gebouwd? Ook werd in de kuil verbrande vuursteen gevonden. Zouden deze vuurstenen werktuigen bewust door verhitting onbruikbaar zijn gemaakt, als deel van een rituele handeling? Intrigerende mogelijkheden, maar we weten het niet.
Nog een ander interessant gegeven: D32 maakte ooit deel uit van een cluster van hunebedden. In de omgeving lagen ook de inmiddels verdwenen hunebedden D32a, D32b, D32c en D32d. Het is opvallend dat juist hier zoveel hunebedden dicht bij elkaar lagen. Het wijst erop dat dit gebied generaties lang een belangrijk begraaflandschap van de Trechterbekercultuur is geweest. Waarschijnlijk zijn D32a t/m D32d uiterlijk in de negentiende eeuw gesloopt, waarbij de stenen zijn hergebruikt voor wegen en dijken. Volgens een hardnekkige lokale overlevering zijn ook de quaderstenen (de in een regelmatige blokvorm gehakte natuurstenen bouwblokken) in het koor van de middeleeuwse kerk van Odoorn afkomstig van verdwenen hunebedden. Bewijzen daarvoor ontbreken echter, waardoor het verhaal een aantrekkelijke maar onbewezen hypothese blijft.
Voor meer informatie over D32 klik hier.
Het GIA (Groninger Instituut voor Archeologie) heeft in het najaar van 2024 veel oude foto’s van opgravingen digitaal ontsloten. Een ware schatkamer. De historische foto’s bij dit artikel zijn te vinden via https://dbc.rug.nl/digital/collection/GIA-fotos. Als u hier de zoektermen odoorn en hunebed intikt vindt u onder meer de getoonde foto’s.
