Op het Noordsche Veld bij Norg is een nieuwe educatieve grafheuvel geopend. De reconstructie laat bezoekers zien hoe mensen in de bronstijd hun doden begroeven en hoe grafmonumenten in de loop van de prehistorie veranderden.
De grafheuvel werd vrijdagmiddag officieel geopend door gedeputeerde Yvonne Turenhout van de provincie Drenthe en wethouder Jos Darwinkel van de gemeente Noordenveld. Door de toegang tot de heuvel vrij te maken, werd de nieuwe educatieve plek officieel in gebruik genomen.
Een grafheuvel uit de bronstijd
De nieuwe grafheuvel is een reconstructie van een van de negen zogenoemde ‘barchies’ die op het Noordsche Veld voorkomen. Deze grafheuvels dateren uit de Midden-Bronstijd, rond 1600 voor Christus.
Grafheuvels vormen een karakteristiek onderdeel van het prehistorische landschap van Drenthe. Ze werden aangelegd boven graven en konden gedurende langere tijd worden gebruikt. Soms werden later nieuwe graven aan een bestaande heuvel toegevoegd.
Volgens archeoloog Stijn Arnoldussen van de Rijksuniversiteit Groningen ontstond deze manier van begraven veel later dan de bouw van de hunebedden. Hunebedden werden vanaf ongeveer 3400 voor Christus gebouwd en waren collectieve grafmonumenten waarin meerdere mensen werden bijgezet. In latere perioden werden grafmonumenten kleiner en lijken ze vaker verbonden te zijn geweest met families of individuele personen.
De grafheuvels op het Noordsche Veld geven daarmee een beeld van de veranderende omgang met de dood en de voorouders gedurende de prehistorie.
Samen een grafmonument bouwen
Ook de bouw van een grafheuvel vroeg om samenwerking. Rond het graf werd een structuur aangelegd, waarna het geheel werd bedekt met onder meer plaggen, grond en stenen. Het verzamelen van het materiaal en het opwerpen van de heuvel moet een behoorlijke inspanning zijn geweest.
Waarschijnlijk was het bouwen van zo’n grafmonument dan ook meer dan alleen praktisch werk. Het kan een gebeurtenis zijn geweest waarbij een gemeenschap gezamenlijk afscheid nam van een overledene en tegelijkertijd een blijvende plek in het landschap creëerde.
Een bijzonder archeologisch landschap
De opening vindt plaats in een periode waarin opnieuw archeologisch onderzoek wordt uitgevoerd op het Noordsche Veld. Archeologen van De Steekproef en Stichting STONE onderzoeken er een locatie waar tienduizenden jaren geleden Neanderthalers verbleven. Het onderzoek duurt ongeveer twee weken.
Het Noordsche Veld, ook bekend als De Akker bij Peest, is archeologisch bijzonder rijk en is vanwege deze waarde aangewezen als rijksmonument. Sporen uit verschillende perioden van de prehistorie laten zien dat mensen dit landschap gedurende duizenden jaren hebben gebruikt.
Binnen het project De Akkerdemie werken verschillende organisaties samen om archeologie, natuur, landschap, kunst en educatie met elkaar te verbinden. De nieuwe grafheuvel maakt de archeologische geschiedenis van het gebied letterlijk zichtbaar in het landschap.
Belangstellenden kunnen de archeologische werkzaamheden na aanmelding bezoeken. Onder bepaalde voorwaarden is het ook mogelijk om als vrijwilliger mee te helpen.
De educatieve grafheuvel zelf is vrij toegankelijk en ligt aan de weg tussen Norg en Donderen.
De grafheuvel is gebouwd door Sebastiaan Pelsmaeker en Nikky Kruithof
